<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X65n1293">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1293 證道歌註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1293 證道歌註</title>
			<author>元 永盛述　德弘編</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">65</idno>.<idno type="no">1293</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">證道歌註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00576">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00576</charName>
				<mapping cb:dec="983616" type="PUA">U+F0240</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29573</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[寧*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00746">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName>
				<mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01857">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01857</charName>
				<mapping cb:dec="984897" type="PUA">U+F0741</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22C62</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+索]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05150">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05150</charName>
				<mapping cb:dec="988190" type="PUA">U+F141E</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>佛⃝</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05151">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05151</charName>
				<mapping cb:dec="988191" type="PUA">U+F141F</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>卍⃝</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05283">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05283</charName>
				<mapping cb:dec="988323" type="PUA">U+F14A3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B54</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[飢-几+追]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05448">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05448</charName>
				<mapping cb:dec="988488" type="PUA">U+F1548</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>人⃝</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05538">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05538</charName>
				<mapping cb:dec="988578" type="PUA">U+F15A2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24814</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>猿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+員]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15046">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15046</charName>
				<mapping cb:dec="998086" type="PUA">U+F3AC6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+49A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>闌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@東]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15085">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15085</charName>
				<mapping cb:dec="998125" type="PUA">U+F3AED</mapping>
			<mapping type="unicode">U+231B6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[勉-力+日]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15097">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName>
				<mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15145</charName>
				<mapping cb:dec="998185" type="PUA">U+F3B29</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/圭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15525">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15525</charName>
				<mapping cb:dec="998565" type="PUA">U+F3CA5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(乏-之+虫)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-10T13:47:36">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0456a" n="0456a"/>
<lb ed="X" n="0456a01"/>
<lb ed="X" n="0456a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1293-A 竺原禪師註證道歌序</cb:mulu><head>No. 1293-A
<lb ed="X" n="0456a03"/><lb ed="R114" n="0904a01"/> 竺原禪師註證道歌序</head>
<lb ed="X" n="0456a04"/>
<lb ed="X" n="0456a05"/><lb ed="R114" n="0904a02"/><p xml:id="pX65p0456a0501">神光見達磨。三拜起立付以衣法。眞覺參曹谿。繞牀
<lb ed="X" n="0456a06"/><lb ed="R114" n="0904a03"/>振錫而定宗旨。盇心法之精微非言所及。後來諸祖
<lb ed="X" n="0456a07"/><lb ed="R114" n="0904a04"/>行棒行喝。輥毬作舞。打鼓振鐸。以大機大用發<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a0701" n="0456a0701"/><anchor xml:id="beg0456a0701" n="0456a0701"/>揚<anchor xml:id="end0456a0701"/>爲
<lb ed="X" n="0456a08"/><lb ed="R114" n="0904a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0456a0801" n="0456a0801"/><anchor xml:id="beg0456a0801" n="0456a0801"/>己<anchor xml:id="end0456a0801"/>爲人之玅。而所謂東土有大椉根器傳佛心宗者。
<lb ed="X" n="0456a09"/><lb ed="R114" n="0904a06"/>正謂是也。惟大椉菩薩能爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a0901" n="0456a0901"/><anchor xml:id="beg0456a0901" n="0456a0901"/>己<anchor xml:id="end0456a0901"/>爲人。獨覺･聲聞則不
<lb ed="X" n="0456a10"/><lb ed="R114" n="0904a07"/>能之。是知吾宗授受豈細事哉。近時叢林不古。或少
<lb ed="X" n="0456a11"/><lb ed="R114" n="0904a08"/>有見解而無眞履實踐。失其體也。或有靜工而不能
<lb ed="X" n="0456a12"/><lb ed="R114" n="0904a09"/>提唱綱要以利生接物。失其用也。若體用兼資行解
<lb ed="X" n="0456a13"/><lb ed="R114" n="0904a10"/>俱備。江淮之間惟竺源禪師而<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a1301" n="0456a1301"/><anchor xml:id="beg0456a1301" n="0456a1301"/>已<anchor xml:id="end0456a1301"/>。師蚤徧參名宿。佛
<lb ed="X" n="0456a14"/><lb ed="R114" n="0904a11"/>祖敎典無不探賾。而卓然以<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a1401" n="0456a1401"/><anchor xml:id="beg0456a1401" n="0456a1401"/>己<anchor xml:id="end0456a1401"/>躳大事爲任。末見無
<lb ed="X" n="0456a15"/><lb ed="R114" n="0904a12"/>能敎公。機語契合遂嗣其法。兩住鄱之玅果寺。倦於
<lb ed="X" n="0456a16"/><lb ed="R114" n="0904a13"/>涉世。謝歸南巢。海內學者大至。室無所容。有以眞覺
<lb ed="X" n="0456a17"/><lb ed="R114" n="0904a14"/>證道謌請註。師隨問析之。學者筆錄成帙。姑熟陳善
<lb ed="X" n="0456a18"/><lb ed="R114" n="0904a15"/>會願刻諸梓以惠來學。而徵序於予。予謂理之悟則
<lb ed="X" n="0456a19"/><lb ed="R114" n="0904a16"/>一。事之修則無窮。故華嚴四法界終之以事事無礙
<lb ed="X" n="0456a20"/><lb ed="R114" n="0904a17"/>者。謂其不捨一法而無一物不得其當也。眞覺始由
<lb ed="X" n="0456a21"/><lb ed="R114" n="0904a18"/>敎觀修行。如人之治田園居室旣富。且有特契<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a2101" n="0456a2101"/><anchor xml:id="beg0456a2101" n="0456a2101"/>券<anchor xml:id="end0456a2101"/>未
<lb ed="X" n="0456a22"/><lb ed="R114" n="0904b01"/>之明允。及見六祖。猶持券入官一印印定。永保家業。
<lb ed="X" n="0456a23"/><lb ed="R114" n="0904b02"/>與<name role="" type="person">馬祖</name>･百丈･黃檗･臨濟･南陽･大珠如契經說法。莫不
<lb ed="X" n="0456a24"/><lb ed="R114" n="0904b03"/>由斯。而雛道人烏足語此哉。吾又聞無能公益通經
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0456b" n="0456b"/>
<lb ed="X" n="0456b01"/><lb ed="R114" n="0904b04"/>敎儒老百家。而師則辯博過之。故其發揮眞覺之蘊
<lb ed="X" n="0456b02"/><lb ed="R114" n="0904b05"/>特應酬餘事耳。若夫室中徵詰機迅雷電。揭示衲僧
<lb ed="X" n="0456b03"/><lb ed="R114" n="0904b06"/>向上巴鼻。當逢作者別爲拈出。</p>
<lb ed="X" n="0456b04"/><lb ed="R114" n="0904b07"/><p xml:id="pX65p0456b0401">至元六年庚辰歲秋八月龍翔比丘<note place="inline">大訢</note>拜書</p>
<lb ed="X" n="0456b05"/>
<lb ed="X" n="0456b06"/>
<lb ed="X" n="0456b07"/>
<lb ed="X" n="0456b08"/>
<lb ed="X" n="0456b09"/><cb:docNumber>No. 1293</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0456b10"/><lb ed="R114" n="0904b09"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>永嘉眞覺大師證道歌</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0456b11"/>
<lb ed="X" n="0456b12"/><lb ed="R114" n="0904b10"/><byline cb:type="other">南巢竺源蘭若法慧宏德禪師註頌</byline>
<lb ed="X" n="0456b13"/><lb ed="R114" n="0904b11"/><byline cb:type="editor">參學門人　德弘　編</byline>
<lb ed="X" n="0456b14"/><lb ed="R114" n="0904b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0456b1401">君不見<note place="inline">最初一著覿面相呈。又云甚處去也</note>。絕學
<lb ed="X" n="0456b15"/><lb ed="R114" n="0904b13"/>無爲閒道人<note place="inline">元來只在者裏</note>。不除妄想不求眞<note place="inline">且
<lb ed="X" n="0456b16"/><lb ed="R114" n="0904b14"/>信一半</note>。無明實性卽佛性<note place="inline">依稀越國</note>。幻化空身卽
<lb ed="X" n="0456b17"/><lb ed="R114" n="0904b15"/>法身<note place="inline">彷彿揚州</note>。法身覺了無一物<note place="inline">喚作一物卽不
<lb ed="X" n="0456b18"/><lb ed="R114" n="0904b16"/>中</note>。本源自性天眞佛<note place="inline">佛之一字吾不喜聞</note>。五蘊浮
<lb ed="X" n="0456b19"/><lb ed="R114" n="0904b17"/>雲空去來<note place="inline">平地起土堆</note>。三毒水泡虗出沒<note place="inline">虗空裏
<lb ed="X" n="0456b20"/><lb ed="R114" n="0904b18"/>揣骨</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0456b21"/><lb ed="R114" n="0905a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0456b2101">絕學者學無所學也。學無所學。學之絕矣。無爲者爲
<lb ed="X" n="0456b22"/><lb ed="R114" n="0905a02"/>無所爲也。爲無所爲。爲之無矣。非世之絕學無爲。乃
<lb ed="X" n="0456b23"/><lb ed="R114" n="0905a03"/>世出世間之絕學無爲也。自覺覺他覺行圓滿。三身
<lb ed="X" n="0456b24"/><lb ed="R114" n="0905a04"/>圓顯十號俱彰者。諸佛之絕學無爲也。十聖三賢六
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0456c" n="0456c"/>
<lb ed="X" n="0456c01"/><lb ed="R114" n="0905a05"/>度萬行。衆生度盡方證菩提者。菩薩之絕學無爲也。
<lb ed="X" n="0456c02"/><lb ed="R114" n="0905a06"/>斷三界塵勞出分段生死。諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0456c0201" n="0456c0201"/><anchor xml:id="beg0456c0201" n="0456c0201"/>已<anchor xml:id="end0456c0201"/>盡不受後有者。二
<lb ed="X" n="0456c03"/><lb ed="R114" n="0905a07"/>乘之絕學無爲也。洞悟諸佛心宗。透徹衲僧巴鼻。行
<lb ed="X" n="0456c04"/><lb ed="R114" n="0905a08"/>解相應智眼圓明者。衲僧之絕學無爲也。三際平等
<lb ed="X" n="0456c05"/><lb ed="R114" n="0905a09"/>一道淸虗。盡十方世界是箇沙門全身。萬象森羅是
<lb ed="X" n="0456c06"/><lb ed="R114" n="0905a10"/>箇金剛正體。無壞無雜無欠無餘。上無諸佛之可成。
<lb ed="X" n="0456c07"/><lb ed="R114" n="0905a11"/>下無衆生之可度。平帖帖地。閒落落地。身心一如身
<lb ed="X" n="0456c08"/><lb ed="R114" n="0905a12"/>外無餘。可謂絕學無爲閒道人也。到這田地。更無第
<lb ed="X" n="0456c09"/><lb ed="R114" n="0905a13"/>二人。亦無第二念。聖凡情泯。眞妄見空。返觀無明實
<lb ed="X" n="0456c10"/><lb ed="R114" n="0905a14"/>性卽是佛性。幻化空身卽是法身。大包無外。細入無
<lb ed="X" n="0456c11"/><lb ed="R114" n="0905a15"/>內。蕩蕩無爲。兀兀自化。無名無字無去無來。亘古亘
<lb ed="X" n="0456c12"/><lb ed="R114" n="0905a16"/>今湛然常住。故云法身覺了無一物。本源自性天眞
<lb ed="X" n="0456c13"/><lb ed="R114" n="0905a17"/>佛。了知五蘊三毒如浮雲水泡虗出沒耳。五陰者卽
<lb ed="X" n="0456c14"/><lb ed="R114" n="0905a18"/>色受想行識。三毒者卽貪瞋癡也。又云餓鬼畜生地
<lb ed="X" n="0456c15"/><lb ed="R114" n="0905b01"/>獄也。雖然猶是敎乘邊事。臨濟門下正在半途。到家
<lb ed="X" n="0456c16"/><lb ed="R114" n="0905b02"/>一句作麼生道。</p>
<lb ed="X" n="0456c17"/><lb ed="R114" n="0905b03"/><p xml:id="pX65p0456c1701">君不見。爲渠通一線。井底起紅塵。山頭生白練。
<lb ed="X" n="0456c18"/><lb ed="R114" n="0905b04"/>丈二眉毛頷下生。八角磨盤空裏轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0456c19"/><lb ed="R114" n="0905b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0456c1901">證實相<note place="inline">虗空喫鐵棒</note>。無人法<note place="inline">王宮生悉陀</note>。刹那滅
<lb ed="X" n="0456c20"/><lb ed="R114" n="0905b06"/>却阿鼻業<note place="inline">甚處得消息來</note>。若將妄語誑衆生<note place="inline">著甚
<lb ed="X" n="0456c21"/><lb ed="R114" n="0905b07"/>死急</note>。自招拔舌塵沙劫<note place="inline">林深藏猛虎艸淺露羣蛇</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0456c22"/><lb ed="R114" n="0905b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0456c2201">一相無相謂之實相。卽一切衆生本有靈覺之心也。
<lb ed="X" n="0456c23"/><lb ed="R114" n="0905b09"/>此心自無量劫來至于今日。本自淸淨。本自圓滿。本
<lb ed="X" n="0456c24"/><lb ed="R114" n="0905b10"/>自具足。本自靈玅。廓若太虗明如皎月。與他三世諸
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0457a" n="0457a"/>
<lb ed="X" n="0457a01"/><lb ed="R114" n="0905b11"/>佛同體無異。良由二儀初分。三才始立。最初不覺託
<lb ed="X" n="0457a02"/><lb ed="R114" n="0905b12"/>識受生。瞽智眼於昏衢匍匐九居之內。鎖眞覺於夢
<lb ed="X" n="0457a03"/><lb ed="R114" n="0905b13"/>夜沈迷三界之中。因師指敎方覺前非。回光返照洞
<lb ed="X" n="0457a04"/><lb ed="R114" n="0905b14"/>徹眞源。故謂之證到此田地。無人無法。無佛無衆生。
<lb ed="X" n="0457a05"/><lb ed="R114" n="0905b15"/>無去無來。無生無死。曠劫無明業識應念頓消。故云
<lb ed="X" n="0457a06"/><lb ed="R114" n="0905b16"/>刹那滅却阿鼻業。梵語阿鼻。此云無間。乃極苦之地
<lb ed="X" n="0457a07"/><lb ed="R114" n="0905b17"/>獄也。永嘉恐世人信之不及。故立誓云。我若將此語
<lb ed="X" n="0457a08"/><lb ed="R114" n="0905b18"/>誑惑於人。自招拔舌塵沙劫數也。此是深慈痛悲故
<lb ed="X" n="0457a09"/><lb ed="R114" n="0906a01"/>能爾矣。劫者。時分也。還信得及麼。更聽一頌。</p>
<lb ed="X" n="0457a10"/><lb ed="R114" n="0906a02"/><p xml:id="pX65p0457a1001">證實相。無人法。無明荒艸連根拔。三千刹海冷
<lb ed="X" n="0457a11"/><lb ed="R114" n="0906a03"/>沈沈。一切聖賢阿剌剌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457a12"/><lb ed="R114" n="0906a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457a1201">頓覺了<note place="inline">猶是鈍漢</note>。如來禪<note place="inline">誰爲安名</note>。六度萬行體
<lb ed="X" n="0457a13"/><lb ed="R114" n="0906a05"/>中圓<note place="inline">可知禮也。又云爲蛇畵足</note>。夢裏明明有六趣
<lb ed="X" n="0457a14"/><lb ed="R114" n="0906a06"/><note place="inline">又有這箇在</note>。覺後空空無大千<note place="inline">猶較些子</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457a15"/><lb ed="R114" n="0906a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457a1501">頓覺者非次第方便而證也。乃上根利智一聞千悟
<lb ed="X" n="0457a16"/><lb ed="R114" n="0906a08"/>一了百當之人也。如斷一縷絲。一斷一切斷。一證一
<lb ed="X" n="0457a17"/><lb ed="R114" n="0906a09"/>切證。如來禪者卽諸法如義。來無所來也。非四禪八
<lb ed="X" n="0457a18"/><lb ed="R114" n="0906a10"/>定之禪。乃達磨大師不立文字單傳直指如來心印
<lb ed="X" n="0457a19"/><lb ed="R114" n="0906a11"/>之禪也。旣悟此心諸緣悉捨。卽檀波羅蜜也。本來淸
<lb ed="X" n="0457a20"/><lb ed="R114" n="0906a12"/>淨卽戒波羅蜜也。不以讚而喜不以謗而瞋卽忍波
<lb ed="X" n="0457a21"/><lb ed="R114" n="0906a13"/>羅蜜也。念念無妄卽精進波羅蜜也。內寂不搖卽禪
<lb ed="X" n="0457a22"/><lb ed="R114" n="0906a14"/>波羅蜜也。智照如日卽般若波羅蜜也。到此田地。三
<lb ed="X" n="0457a23"/><lb ed="R114" n="0906a15"/>千威儀八萬細行步步皆如。無一理而不圓。無一事
<lb ed="X" n="0457a24"/><lb ed="R114" n="0906a16"/>而不備。故云六度萬行體中圓也。迷時諸境亦然。悟
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0457b" n="0457b"/>
<lb ed="X" n="0457b01"/><lb ed="R114" n="0906a17"/>後萬法俱息。故云夢裏明明有六趣。覺後空空無大
<lb ed="X" n="0457b02"/><lb ed="R114" n="0906a18"/>千。大千者。釋迦如來之化境也。化境尙空。況有六趣。
<lb ed="X" n="0457b03"/><lb ed="R114" n="0906b01"/>只如覺後一句作麼生道。</p>
<lb ed="X" n="0457b04"/><lb ed="R114" n="0906b02"/><p xml:id="pX65p0457b0401">頓覺了。如來禪。打破虗空無兩邊。一段風光藏
<lb ed="X" n="0457b05"/><lb ed="R114" n="0906b03"/>不得。分明獨露劫空前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457b06"/><lb ed="R114" n="0906b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457b0601">無罪福<note place="inline">風吹不入</note>。無損益<note place="inline">雨打不溼</note>。寂滅性中莫
<lb ed="X" n="0457b07"/><lb ed="R114" n="0906b05"/>問覓<note place="inline">天晴依舊日頭出</note>。比來塵鏡未曾磨<note place="inline">平地起
<lb ed="X" n="0457b08"/><lb ed="R114" n="0906b06"/>干戈</note>。今日分明須剖柝<note place="inline">試擧似看</note>。誰無念<note place="inline">空中掣
<lb ed="X" n="0457b09"/><lb ed="R114" n="0906b07"/>閃電</note>。誰無生<note place="inline">古路鐵蛇橫</note>。若是無生無不生<note place="inline">將逐
<lb ed="X" n="0457b10"/><lb ed="R114" n="0906b08"/>符行</note>。喚取機關木人問<note place="inline">拈主丈便打</note>。求佛施功早
<lb ed="X" n="0457b11"/><lb ed="R114" n="0906b09"/><g ref="#CB15085">𣆶</g>成<note place="inline">再犯不容</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457b12"/><lb ed="R114" n="0906b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457b1201">我心本空。罪福無主。罪福旣無主。安有損益乎。身心
<lb ed="X" n="0457b13"/><lb ed="R114" n="0906b11"/>寂滅平等一如。離文字相。離緣慮相。離一切想。離一
<lb ed="X" n="0457b14"/><lb ed="R114" n="0906b12"/>切執著。故云莫問覓也。大師憫彼來學推己及人。良
<lb ed="X" n="0457b15"/><lb ed="R114" n="0906b13"/>由勞生自信不及。背覺合塵棄本逐末。隨業漂流蕩
<lb ed="X" n="0457b16"/><lb ed="R114" n="0906b14"/>而忘返。被見聞覺知恩愛習氣籠<g ref="#CB00746">𦋐</g>。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0457b1601" n="0457b1601"/><anchor xml:id="beg0457b1601" n="0457b1601"/>己<anchor xml:id="end0457b1601"/>不得現前。
<lb ed="X" n="0457b17"/><lb ed="R114" n="0906b15"/>神通光明不得發露。譬如古鏡久埋塵垢不能照物。
<lb ed="X" n="0457b18"/><lb ed="R114" n="0906b16"/>所以今日分明爲他剖開分析。那裏有箇天生彌勒
<lb ed="X" n="0457b19"/><lb ed="R114" n="0906b17"/>自然釋迦。故云誰無念誰無生。信得及致力切。打開
<lb ed="X" n="0457b20"/><lb ed="R114" n="0906b18"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0457b2001" n="0457b2001"/><anchor xml:id="beg0457b2001" n="0457b2001"/>己<anchor xml:id="end0457b2001"/>寶藏。見徹本來面目。內心外境廓爾虗融。彼聖
<lb ed="X" n="0457b21"/><lb ed="R114" n="0907a01"/>此凡平等超越。故云若是無生無不生。治生產業皆
<lb ed="X" n="0457b22"/><lb ed="R114" n="0907a02"/>與實相不相違背。是法住法位世間相常住。又慮世
<lb ed="X" n="0457b23"/><lb ed="R114" n="0907a03"/>人以無念無生成斷滅見解。自謂百了千當。譬如機
<lb ed="X" n="0457b24"/><lb ed="R114" n="0907a04"/>關木人亦無心念。欲求成佛無有是處。故云早<g ref="#CB15085">𣆶</g>成。
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0457c" n="0457c"/>
<lb ed="X" n="0457c01"/><lb ed="R114" n="0907a05"/>卽何時成也。</p>
<lb ed="X" n="0457c02"/><lb ed="R114" n="0907a06"/><p xml:id="pX65p0457c0201">無罪福。無損益。一句了然超百億。夜夜月向西
<lb ed="X" n="0457c03"/><lb ed="R114" n="0907a07"/>邊沈。日日日從東畔出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457c04"/><lb ed="R114" n="0907a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457c0401">放四大<note place="inline">休揑怪</note>。莫把捉<note place="inline">總是錯</note>。寂滅性中隨飮<g ref="#CB10437">啄</g>
<lb ed="X" n="0457c05"/><lb ed="R114" n="0907a09"/><note place="inline">五色麒麟一隻角</note>。諸行無常一切空<note place="inline">爺死哭麼</note>。卽
<lb ed="X" n="0457c06"/><lb ed="R114" n="0907a10"/>是如來大圓覺<note place="inline">白日靑天星斗落</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457c07"/><lb ed="R114" n="0907a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457c0701">執之失度必入邪路。放之自然體無去住。得底人旣
<lb ed="X" n="0457c08"/><lb ed="R114" n="0907a12"/>知四大本空五蘊非有。卓卓巍巍孤孤迥迥。自由自
<lb ed="X" n="0457c09"/><lb ed="R114" n="0907a13"/>如無拘無束。放曠喩如太虗。淸淨同於皎月。水邊林
<lb ed="X" n="0457c10"/><lb ed="R114" n="0907a14"/>下任意逍遙。糲食麤衣隨緣飮<g ref="#CB10437">啄</g>。返觀諸行皆是無
<lb ed="X" n="0457c11"/><lb ed="R114" n="0907a15"/>常。一切諸法本來空寂。如是知如是見如是信解。不
<lb ed="X" n="0457c12"/><lb ed="R114" n="0907a16"/>生法相卽是如來大圓覺也。</p>
<lb ed="X" n="0457c13"/><lb ed="R114" n="0907a17"/><p xml:id="pX65p0457c1301">放四大。莫把捉。烈焰那許蚊蚋泊。一條主丈兩
<lb ed="X" n="0457c14"/><lb ed="R114" n="0907a18"/>人扶。萬里虗空飛一鶚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457c15"/><lb ed="R114" n="0907b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457c1501">決定說<note place="inline">炎天飛片雪</note>。表眞僧<note place="inline">鼻直眼橫</note>。有人不肎
<lb ed="X" n="0457c16"/><lb ed="R114" n="0907b02"/>任情徵<note place="inline">用肯作麼</note>。直截根源佛所印。摘葉尋枝我
<lb ed="X" n="0457c17"/><lb ed="R114" n="0907b03"/>不能<note place="inline">直得分疎不下</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457c18"/><lb ed="R114" n="0907b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457c1801">智鑑圓明妍<g ref="#CB15525">媸</g>自現。或是或非或邪或正。一言決定
<lb ed="X" n="0457c19"/><lb ed="R114" n="0907b05"/>終無異說。內懷菩薩行。外現聲聞身。作人天之領袖。
<lb ed="X" n="0457c20"/><lb ed="R114" n="0907b06"/>爲苦海之慈航。故云表眞僧也。或有邪解異見之人。
<lb ed="X" n="0457c21"/><lb ed="R114" n="0907b07"/>心不信受任情徵問。假饒盡艸木叢林稻麻竹葦悉
<lb ed="X" n="0457c22"/><lb ed="R114" n="0907b08"/>爲舌頭。一一舌頭發如上之問難。不消一彈指竝乃
<lb ed="X" n="0457c23"/><lb ed="R114" n="0907b09"/>高低普應前後無差。所以道直截根源佛所印。摘葉
<lb ed="X" n="0457c24"/><lb ed="R114" n="0907b10"/>尋枝我不能也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0458a" n="0458a"/>
<lb ed="X" n="0458a01"/><lb ed="R114" n="0907b11"/><p xml:id="pX65p0458a0101">決定說。表眞僧。曹谿六祖嶺南能。自從馬師胡
<lb ed="X" n="0458a02"/><lb ed="R114" n="0907b12"/>亂後。續<g ref="#CB08504">𦦨</g>聯芳繼祖燈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458a03"/><lb ed="R114" n="0907b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458a0301">摩尼珠<note place="inline">一擧四十九</note>。人不識<note place="inline">蹉過了也</note>。如來藏裏
<lb ed="X" n="0458a04"/><lb ed="R114" n="0907b14"/>親收得<note place="inline">元來只在者裏</note>。六般神用空不空<note place="inline">銀山只
<lb ed="X" n="0458a05"/><lb ed="R114" n="0907b15"/>是銀山</note>。一顆圓光色非色<note place="inline">鐵壁只是鐵壁</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458a06"/><lb ed="R114" n="0907b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458a0601">梵語摩尼。唐言如意。或云金翅鳥王之心珠也。在人
<lb ed="X" n="0458a07"/><lb ed="R114" n="0907b17"/>分上卽是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0458a0701" n="0458a0701"/><anchor xml:id="beg0458a0701" n="0458a0701"/>己<anchor xml:id="end0458a0701"/>本有靈明眞覺之性。一切神通三昧
<lb ed="X" n="0458a08"/><lb ed="R114" n="0907b18"/>本自具足。只爲勞生自信不及。背覺合塵迷不自知。
<lb ed="X" n="0458a09"/><lb ed="R114" n="0908a01"/>故云人不識。獨有諸佛如來玅性圓明湛然空寂。百
<lb ed="X" n="0458a10"/><lb ed="R114" n="0908a02"/>千三昧隨意現前。故云如來藏裏親收得。此摩尼珠
<lb ed="X" n="0458a11"/><lb ed="R114" n="0908a03"/>能應五色。或云有六竅。喩人元爲一精明。分爲六和
<lb ed="X" n="0458a12"/><lb ed="R114" n="0908a04"/>合。一根旣返源六用成休伏。所以道六般神用空不
<lb ed="X" n="0458a13"/><lb ed="R114" n="0908a05"/>空。一顆圓光色非色也。</p>
<lb ed="X" n="0458a14"/><lb ed="R114" n="0908a06"/><p xml:id="pX65p0458a1401">摩尼珠。人不識。明歷歷地黑似漆。森羅萬象悉
<lb ed="X" n="0458a15"/><lb ed="R114" n="0908a07"/>含融。四聖六凡從此出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458a16"/><lb ed="R114" n="0908a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458a1601">淨五眼<note place="inline">東家點燈</note>。得五力<note place="inline">西家暗坐</note>。唯證乃知難
<lb ed="X" n="0458a17"/><lb ed="R114" n="0908a09"/>可測<note place="inline">人平不語。水平不流</note>。鏡裏看形見不難<note place="inline">切忌
<lb ed="X" n="0458a18"/><lb ed="R114" n="0908a10"/>動著</note>。水中捉月爭拈得<note place="inline">弄光影漢</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458a19"/><lb ed="R114" n="0908a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458a1901">五眼者。天眼徹見一切。肉眼不被物惑。法眼見性本
<lb ed="X" n="0458a20"/><lb ed="R114" n="0908a12"/>空。慧眼智照洞明。佛眼物我等觀。五眼旣淨。則信力･
<lb ed="X" n="0458a21"/><lb ed="R114" n="0908a13"/>進力･念力･定力･慧力自得現前。心地法門唯證乃知。
<lb ed="X" n="0458a22"/><lb ed="R114" n="0908a14"/>非凡情所能測度也。若人回光返照。見徹本來面目
<lb ed="X" n="0458a23"/><lb ed="R114" n="0908a15"/>則不難矣。若妄認前塵光影爲自己者。譬如獼猴水
<lb ed="X" n="0458a24"/><lb ed="R114" n="0908a16"/>中捉月。爭拈得也。故云鏡裏看形見不難。水中捉月
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0458b" n="0458b"/>
<lb ed="X" n="0458b01"/><lb ed="R114" n="0908a17"/>爭拈得。</p>
<lb ed="X" n="0458b02"/><lb ed="R114" n="0908a18"/><p xml:id="pX65p0458b0201">淨五眼。得五力。秤鎚頭上揑出汁。渾崙好箇解
<lb ed="X" n="0458b03"/><lb ed="R114" n="0908b01"/>脫門。八字打開拕不入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458b04"/><lb ed="R114" n="0908b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458b0401">常獨行<note place="inline">眼上兩眉橫</note>。常獨步<note place="inline">脚底通霄路</note>。達者同
<lb ed="X" n="0458b05"/><lb ed="R114" n="0908b03"/>遊涅槃路<note place="inline">且道路頭在什麼處</note>。調古神淸風自高
<lb ed="X" n="0458b06"/><lb ed="R114" n="0908b04"/><note place="inline">雲居尊者</note>。貌顇骨剛人不顧<note place="inline">方有少分相應</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458b07"/><lb ed="R114" n="0908b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458b0701">龐居士問<name role="" type="person">馬祖</name>云。不與萬法爲侶者是什麼人。祖云
<lb ed="X" n="0458b08"/><lb ed="R114" n="0908b06"/>待汝一口吸盡西江水卽向汝道。者裏見得徹去。便
<lb ed="X" n="0458b09"/><lb ed="R114" n="0908b07"/>可橫行海上獨步丹霄。與他從上諸祖把手共行不
<lb ed="X" n="0458b10"/><lb ed="R114" n="0908b08"/>爲分外。只如僧問乾峯云。十方薄伽梵。一路涅槃門。
<lb ed="X" n="0458b11"/><lb ed="R114" n="0908b09"/>必竟路頭在甚麼處。峯以主丈畫一畫云在這裡。又
<lb ed="X" n="0458b12"/><lb ed="R114" n="0908b10"/>作麼生。所以道調古神淸風自高。貌顇骨剛人不顧。
<lb ed="X" n="0458b13"/><lb ed="R114" n="0908b11"/>三十年後有人悟去也不定。</p>
<lb ed="X" n="0458b14"/><lb ed="R114" n="0908b12"/><p xml:id="pX65p0458b1401">常獨行。常獨步。脚底艸鞋獰似虎。飜身抹過太
<lb ed="X" n="0458b15"/><lb ed="R114" n="0908b13"/>虗空。不覺踏斷來時路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458b16"/><lb ed="R114" n="0908b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458b1601">窮釋子<note place="inline">主人翁</note>。口稱貧<note place="inline">惺惺著</note>。實是身貧道不貧
<lb ed="X" n="0458b17"/><lb ed="R114" n="0908b15"/><note place="inline">他時異日莫被人瞞</note>。貧則身常披縷褐<note place="inline">左眼半斤</note>。
<lb ed="X" n="0458b18"/><lb ed="R114" n="0908b16"/>道則心藏無價珍<note place="inline">右眼八兩</note>。無價珍<note place="inline">重言不當吃</note>。
<lb ed="X" n="0458b19"/><lb ed="R114" n="0908b17"/>用無盡<note place="inline">若有盡又堪作什麼</note>。利物應緣終不悋<note place="inline">阿
<lb ed="X" n="0458b20"/><lb ed="R114" n="0908b18"/>誰無者一坐具地</note>。三身四智體中圓<note place="inline">正中偏</note>。八解
<lb ed="X" n="0458b21"/><lb ed="R114" n="0909a01"/>六通心地印<note place="inline">偏中正</note>。上士一決一切了<note place="inline">本不增一
<lb ed="X" n="0458b22"/><lb ed="R114" n="0909a02"/>絲毫</note>。中下多聞多不信<note place="inline">亦不減一絲毫</note>。但自懷中
<lb ed="X" n="0458b23"/><lb ed="R114" n="0909a03"/>解垢衣<note place="inline">修證卽不無</note>。誰能向外誇精進<note place="inline">染汙卽不
<lb ed="X" n="0458b24"/><lb ed="R114" n="0909a04"/>得</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0458c" n="0458c"/>
<lb ed="X" n="0458c01"/><lb ed="R114" n="0909a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458c0101">古云。學道先須且學貧。學貧貧後道方親。此戒貪等
<lb ed="X" n="0458c02"/><lb ed="R114" n="0909a06"/>不事外飾也。出家兒從佛氏姓故稱釋子。子者男子
<lb ed="X" n="0458c03"/><lb ed="R114" n="0909a07"/>之通稱也。梵語釋迦。此云能仁。不言釋迦者從其簡
<lb ed="X" n="0458c04"/><lb ed="R114" n="0909a08"/>也。身外無物而心懷聖道。實非貧也。復言貧則常披
<lb ed="X" n="0458c05"/><lb ed="R114" n="0909a09"/>縷褐道則心藏無價珍者。則百千法門無量玅義恒
<lb ed="X" n="0458c06"/><lb ed="R114" n="0909a10"/>沙功德三昧神通悉皆具足。出生無窮用之無盡。接
<lb ed="X" n="0458c07"/><lb ed="R114" n="0909a11"/>物利生應病與藥。大喜大捨無悋無惜。轉八識爲四
<lb ed="X" n="0458c08"/><lb ed="R114" n="0909a12"/>智。束四智爲三身。乃至八解六通森羅萬象。一印印
<lb ed="X" n="0458c09"/><lb ed="R114" n="0909a13"/>定毫髮無差。故云體中圓心地印者是也。上根利智
<lb ed="X" n="0458c10"/><lb ed="R114" n="0909a14"/>之士。一決一切決。一了一切了。中下之機。觸途成滯
<lb ed="X" n="0458c11"/><lb ed="R114" n="0909a15"/>故多聞多不信也。得底人<anchor xml:id="nkr_note_add_0458c1101" n="0458c1101"/><anchor xml:id="beg0458c1101" n="0458c1101"/>但<anchor xml:id="end0458c1101"/>以正悟之境靈靈自照。
<lb ed="X" n="0458c12"/><lb ed="R114" n="0909a16"/>洗磨無量劫來微細習垢。霜露果熟輒出頭來。如急
<lb ed="X" n="0458c13"/><lb ed="R114" n="0909a17"/>水灘頭月華。千波萬浪觸之不散。始不被生死陰魔
<lb ed="X" n="0458c14"/><lb ed="R114" n="0909a18"/>之所惑。故云但自懷中解垢衣。誰能向外誇精進。葢
<lb ed="X" n="0458c15"/><lb ed="R114" n="0909b01"/>不同向外馳求者也。</p>
<lb ed="X" n="0458c16"/><lb ed="R114" n="0909b02"/><p xml:id="pX65p0458c1601">窮釋子。口稱貧。信手拈來用得親。水底金烏天
<lb ed="X" n="0458c17"/><lb ed="R114" n="0909b03"/>上日。眼中童子面前人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458c18"/><lb ed="R114" n="0909b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458c1801">從他謗<note place="inline">泥人喫鐵棒</note>。任他非<note place="inline">魚目混明珠</note>。把火燒
<lb ed="X" n="0458c19"/><lb ed="R114" n="0909b05"/>天徒自疲<note place="inline">誣人之罪以罪罪之</note>。我聞恰似飮甘露
<lb ed="X" n="0458c20"/><lb ed="R114" n="0909b06"/><note place="inline">早自落他圈圚了也</note>。銷鎔頓入不思議<note place="inline">救得一半</note>。
<lb ed="X" n="0458c21"/><lb ed="R114" n="0909b07"/>觀惡言<note place="inline">金不博金</note>。是功德<note place="inline">水不洗水</note>。此則成吾善
<lb ed="X" n="0458c22"/><lb ed="R114" n="0909b08"/>知識<note place="inline">上大人丘乙<anchor xml:id="nkr_note_add_0458c2201" n="0458c2201"/><anchor xml:id="beg0458c2201" n="0458c2201"/>己<anchor xml:id="end0458c2201"/></note>。不因訕謗起冤親<note place="inline">重疊關山
<lb ed="X" n="0458c23"/><lb ed="R114" n="0909b09"/>路</note>。何表無生慈忍力<note place="inline">一箭中靑霄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0458c24"/><lb ed="R114" n="0909b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458c2401">心與空相應則毀譽讚謗何憂何喜。身與空相應則
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0459a" n="0459a"/>
<lb ed="X" n="0459a01"/><lb ed="R114" n="0909b11"/>刀割香塗何苦何樂。資生與空相應則施奪取與何
<lb ed="X" n="0459a02"/><lb ed="R114" n="0909b12"/>得何失。故道中人不與物競是非。逆順來前如不聞
<lb ed="X" n="0459a03"/><lb ed="R114" n="0909b13"/>不見。他之伎倆有盡。我之不釆無窮。如人執火燒天。
<lb ed="X" n="0459a04"/><lb ed="R114" n="0909b14"/>徒自疲勞耳。於天何有哉。聞之如飮甘露心自淸凉。
<lb ed="X" n="0459a05"/><lb ed="R114" n="0909b15"/>頓入不思議解脫境界也。返觀此惡言皆是功德。葢
<lb ed="X" n="0459a06"/><lb ed="R114" n="0909b16"/>緣言語性空冤親平等。此則成吾善知識也。如先佛
<lb ed="X" n="0459a07"/><lb ed="R114" n="0909b17"/>於過去劫中。世世生生被提婆達多處處惱害。因慈
<lb ed="X" n="0459a08"/><lb ed="R114" n="0909b18"/>忍力得成無上正等菩提。故云不因訕謗起冤親。何
<lb ed="X" n="0459a09"/><lb ed="R114" n="0910a01"/>表無生慈忍力。</p>
<lb ed="X" n="0459a10"/><lb ed="R114" n="0910a02"/><p xml:id="pX65p0459a1001">從他謗。任他非。直下回觀他是誰。殊相劣形皆
<lb ed="X" n="0459a11"/><lb ed="R114" n="0910a03"/>是幻。凡名聖號總成虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459a12"/><lb ed="R114" n="0910a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459a1201">宗亦通㊀。說亦通⊕。定慧圓明不滯空<g ref="#CB05151">󱐟</g>。非但我
<lb ed="X" n="0459a13"/><lb ed="R114" n="0910a05"/>今獨達了<g ref="#CB05448">󱕈</g>。恒沙諸佛體皆同<g ref="#CB05150">󱐞</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459a14"/><lb ed="R114" n="0910a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459a1401">宗通者卽悟諸佛之心宗也。乃達磨大師單傳直指
<lb ed="X" n="0459a15"/><lb ed="R114" n="0910a07"/>之道。不可以智知不可以識識。惟在當人自證自悟
<lb ed="X" n="0459a16"/><lb ed="R114" n="0910a08"/>到無證無悟之地。所以從上諸老遞相出興。向千聖
<lb ed="X" n="0459a17"/><lb ed="R114" n="0910a09"/>頂<g ref="#CB00576">𩕳</g>上提持者一著子。俾學者盡得單傳直指之玅
<lb ed="X" n="0459a18"/><lb ed="R114" n="0910a10"/>方。謂宗通也。然後命掌藏鑰。披閱一代聖敎。備知頓
<lb ed="X" n="0459a19"/><lb ed="R114" n="0910a11"/>漸祕密不定之方。藏通別圓之味。方謂說通也。宗說
<lb ed="X" n="0459a20"/><lb ed="R114" n="0910a12"/>旣通。定慧均等。方謂圓明不滯空也。永嘉自云。非但
<lb ed="X" n="0459a21"/><lb ed="R114" n="0910a13"/>我今獨達了此定慧圓明之旨。與恒沙諸佛同證此
<lb ed="X" n="0459a22"/><lb ed="R114" n="0910a14"/>體。古云天下無二道。聖人無二心者是也。恒沙者。西
<lb ed="X" n="0459a23"/><lb ed="R114" n="0910a15"/>天有恒沙。方四十里。河中有沙。其細如<g ref="#CB15097">麫</g>。世尊說法
<lb ed="X" n="0459a24"/><lb ed="R114" n="0910a16"/>多指此沙爲喩。今永嘉依經而言。</p>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0459b" n="0459b"/>
<lb ed="X" n="0459b01"/><lb ed="R114" n="0910a17"/><p xml:id="pX65p0459b0101">宗亦通。說亦通。團團杲日麗晴空。百千三昧無
<lb ed="X" n="0459b02"/><lb ed="R114" n="0910a18"/>量義。只在尋常日用中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459b03"/><lb ed="R114" n="0910b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459b0301">師子吼<note place="inline">虗空開大口</note>。無畏說<note place="inline">萬竅翻一舌</note>。百獸聞
<lb ed="X" n="0459b04"/><lb ed="R114" n="0910b02"/>之皆腦裂<note place="inline">紅爐焰上飛片雪</note>。香象奔波失却威<note place="inline">非
<lb ed="X" n="0459b05"/><lb ed="R114" n="0910b03"/>其境界</note>。天龍寂聽生欣悅<note place="inline">猶帶識在</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459b06"/><lb ed="R114" n="0910b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459b0601">師子乃獸中之王。若哮吼一聲則百獸聞之悉皆腦
<lb ed="X" n="0459b07"/><lb ed="R114" n="0910b05"/>裂。以喩大乘菩薩所說圓頓法音則魔宮振動。小乘
<lb ed="X" n="0459b08"/><lb ed="R114" n="0910b06"/>外道各生疑惑而不領解。如華嚴會上有眼不見舍
<lb ed="X" n="0459b09"/><lb ed="R114" n="0910b07"/>那身。有耳不聞圓頓敎。又如法華會上退席者是也。
<lb ed="X" n="0459b10"/><lb ed="R114" n="0910b08"/>所以道向上一路千聖不傳。學者勞形如<g ref="#CB05538">𤠔</g>捉影。故
<lb ed="X" n="0459b11"/><lb ed="R114" n="0910b09"/>云香象奔波失却威。香象喩權敎菩薩及諸二乘。雖
<lb ed="X" n="0459b12"/><lb ed="R114" n="0910b10"/>悟法空之理。不明圓頓之機。譬如香象雖有威德。聞
<lb ed="X" n="0459b13"/><lb ed="R114" n="0910b11"/>師子吼則失威奔走。唯諸天龍王宿熏大種。一聞圓
<lb ed="X" n="0459b14"/><lb ed="R114" n="0910b12"/>音悉皆歡悅。故云寂聽生欣悅也。</p>
<lb ed="X" n="0459b15"/><lb ed="R114" n="0910b13"/><p xml:id="pX65p0459b1501">師子吼。無畏說。<name role="" type="person">憍梵波提</name>咬著舌。海神怒把珊
<lb ed="X" n="0459b16"/><lb ed="R114" n="0910b14"/>瑚鞭。<name role="" type="person">須彌山</name>王痛不徹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459b17"/><lb ed="R114" n="0910b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459b1701">游江海<note place="inline">亂走作麼</note>。涉山川<note place="inline">還我艸鞋錢來</note>。尋師訪
<lb ed="X" n="0459b18"/><lb ed="R114" n="0910b16"/>道爲參禪<note place="inline">阿誰欠少</note>。自從認得曹谿路<note place="inline">試拈將來
<lb ed="X" n="0459b19"/><lb ed="R114" n="0910b17"/>看</note>。了知生死不相干<note place="inline">不許夜行投明須到</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459b20"/><lb ed="R114" n="0910b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459b2001">古之尊宿出一叢林入一保社參尋知識。皆爲究竟
<lb ed="X" n="0459b21"/><lb ed="R114" n="0911a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0459b2101" n="0459b2101"/><anchor xml:id="beg0459b2101" n="0459b2101"/>己<anchor xml:id="end0459b2101"/>躳大事。如善財五十三參。雪峯三登九到。乃至天
<lb ed="X" n="0459b22"/><lb ed="R114" n="0911a02"/>下老和尙徧參知識之門。方到不疑之地。眞覺自謂
<lb ed="X" n="0459b23"/><lb ed="R114" n="0911a03"/>往曹谿六祖印證心地法門。了知生死不相干涉也。</p>
<lb ed="X" n="0459b24"/><lb ed="R114" n="0911a04"/><p xml:id="pX65p0459b2401">游江海。涉山川。逢人覓我一文錢。開州好箇憨
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0459c" n="0459c"/>
<lb ed="X" n="0459c01"/><lb ed="R114" n="0911a05"/>布袋。十字街頭恣掣顚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459c02"/><lb ed="R114" n="0911a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459c0201">行亦禪○。坐亦禪○。語默動靜體安然○。縱遇鋒
<lb ed="X" n="0459c03"/><lb ed="R114" n="0911a07"/>刀常坦坦<note place="inline">也是徐六擔板</note>。假饒毒藥也閒閒<note place="inline">又隔
<lb ed="X" n="0459c04"/><lb ed="R114" n="0911a08"/>一重關</note>。我師得見然燈佛<note place="inline">癩兒牽伴</note>。多劫曾爲忍
<lb ed="X" n="0459c05"/><lb ed="R114" n="0911a09"/>辱仙<note place="inline">擘破卻團圓。又云劒去久矣</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459c06"/><lb ed="R114" n="0911a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459c0601">到家人身心寂滅動靜一如。五欲八風撼搖不動。四
<lb ed="X" n="0459c07"/><lb ed="R114" n="0911a11"/>生九有籠<g ref="#CB00746">𦋐</g>無門。生死去來湛然空寂。故云體安然。
<lb ed="X" n="0459c08"/><lb ed="R114" n="0911a12"/>到者田地。縱遇鋒刀坦然無怖。假饒毒藥亦迺閒閒。
<lb ed="X" n="0459c09"/><lb ed="R114" n="0911a13"/>如師子尊者受刃。達磨大師服毒。<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c0901" n="0459c0901"/><anchor xml:id="beg0459c0901" n="0459c0901"/>已<anchor xml:id="end0459c0901"/>證無生法忍而
<lb ed="X" n="0459c10"/><lb ed="R114" n="0911a14"/>然也。就引我佛因地中布髮掩泥。然燈受記汝於來
<lb ed="X" n="0459c11"/><lb ed="R114" n="0911a15"/>世作佛號釋迦牟尼。復引於多劫中爲忍辱仙人山
<lb ed="X" n="0459c12"/><lb ed="R114" n="0911a16"/>中修道。値歌利王與諸宮人入山遊獵。晝寢時諸宮
<lb ed="X" n="0459c13"/><lb ed="R114" n="0911a17"/>人遊山見一人儼然獨坐。是諸宮人但來瞻仰。王起
<lb ed="X" n="0459c14"/><lb ed="R114" n="0911a18"/>問諸近臣宮人何在。左右奏曰往彼仙人菴所也。王
<lb ed="X" n="0459c15"/><lb ed="R114" n="0911b01"/>怒躳自仗劒問云汝是何人。對云忍辱仙人。王遂以
<lb ed="X" n="0459c16"/><lb ed="R114" n="0911b02"/>劒斷其手足。節節支解不生瞋恨。乃至種種苦行非
<lb ed="X" n="0459c17"/><lb ed="R114" n="0911b03"/>止一劫。故云多劫曾爲忍辱仙也。</p>
<lb ed="X" n="0459c18"/><lb ed="R114" n="0911b04"/><p xml:id="pX65p0459c1801">行亦禪。坐亦禪。此卽人間得道仙。有問祖師西
<lb ed="X" n="0459c19"/><lb ed="R114" n="0911b05"/>來意。劈胸便奮一麤拳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459c20"/><lb ed="R114" n="0911b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459c2001">幾回生<note place="inline">一不成隻</note>。幾回死<note place="inline">二不成雙</note>。生死悠悠無
<lb ed="X" n="0459c21"/><lb ed="R114" n="0911b07"/>定止<note place="inline">二由一有。一亦莫守</note>。自從頓悟了無生<note place="inline">旣是
<lb ed="X" n="0459c22"/><lb ed="R114" n="0911b08"/>無生又作麼生了</note>。於諸榮辱何憂喜<note place="inline">有智無智較
<lb ed="X" n="0459c23"/><lb ed="R114" n="0911b09"/>三十里</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0459c24"/><lb ed="R114" n="0911b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459c2401">眞覺自嘆云。未悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c2401" n="0459c2401"/><anchor xml:id="beg0459c2401" n="0459c2401"/>已<anchor xml:id="end0459c2401"/>先於無量劫中受無量生死。輪
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0460a" n="0460a"/>
<lb ed="X" n="0460a01"/><lb ed="R114" n="0911b11"/>轉往來無暫停止。於不遷境上空受輪回。向無脫法
<lb ed="X" n="0460a02"/><lb ed="R114" n="0911b12"/>中妄自纏縛。如春蠶之作繭。似秋蛾之赴燈。故云生
<lb ed="X" n="0460a03"/><lb ed="R114" n="0911b13"/>死悠悠無定止。自從頓悟無生法忍。卽榮辱兩忘憂
<lb ed="X" n="0460a04"/><lb ed="R114" n="0911b14"/>喜俱滅。生死於我何有哉。</p>
<lb ed="X" n="0460a05"/><lb ed="R114" n="0911b15"/><p xml:id="pX65p0460a0501">幾回生。幾回死。亘古亘今只如此。神頭鬼面有
<lb ed="X" n="0460a06"/><lb ed="R114" n="0911b16"/>多般。返本還源沒些子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460a07"/><lb ed="R114" n="0911b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460a0701">入深山<note place="inline">魚行水濁</note>。生蘭若<note place="inline">鳥飛毛落</note>。岑崟幽<g ref="#CB15035">䆳</g>長
<lb ed="X" n="0460a08"/><lb ed="R114" n="0911b18"/>松下<note place="inline">天地一指。萬物一馬</note>。優遊靜坐野僧家<note place="inline">百鳥
<lb ed="X" n="0460a09"/><lb ed="R114" n="0912a01"/>不銜花</note>。閴寂安居實瀟洒<note place="inline">沒可把。又云今古歷然</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460a10"/><lb ed="R114" n="0912a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460a1001">古老得旨後隱入深山窮谷。茅廬石室形影相弔不
<lb ed="X" n="0460a11"/><lb ed="R114" n="0912a03"/>與世接。以寂靜之境靈靈自照。歲久月深具大無畏。
<lb ed="X" n="0460a12"/><lb ed="R114" n="0912a04"/>隨緣放曠任意逍遙。三界不能拘。六塵豈能擾。可謂
<lb ed="X" n="0460a13"/><lb ed="R114" n="0912a05"/>優遊靜坐野僧家。閴寂安居實瀟洒。</p>
<lb ed="X" n="0460a14"/><lb ed="R114" n="0912a06"/><p xml:id="pX65p0460a1401">入深山。住蘭若。世出世間俱放下。淨躶躶地絕
<lb ed="X" n="0460a15"/><lb ed="R114" n="0912a07"/>承當。赤灑灑兮沒可把。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460a16"/><lb ed="R114" n="0912a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460a1601">覺卽了<note place="inline">雲開月皎</note>。不施功<note place="inline">虎嘯生風</note>。一切有爲法
<lb ed="X" n="0460a17"/><lb ed="R114" n="0912a09"/>不同<note place="inline">梁寶元來是誌公</note>。住相布施生天福<note place="inline">寰中天
<lb ed="X" n="0460a18"/><lb ed="R114" n="0912a10"/>子敕</note>。猶如仰箭射虗空<note place="inline">塞外將軍令</note>。勢力盡<note place="inline">人貧
<lb ed="X" n="0460a19"/><lb ed="R114" n="0912a11"/>智短</note>。箭還墜<note place="inline">馬瘦毛長</note>。招得來生不如意<note place="inline">夜行莫
<lb ed="X" n="0460a20"/><lb ed="R114" n="0912a12"/>踏白。不是水便是石</note>爭似無爲實相門<note place="inline">彈指云從
<lb ed="X" n="0460a21"/><lb ed="R114" n="0912a13"/>這裏入</note>。一超直入如來地<note place="inline">且喜到家</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460a22"/><lb ed="R114" n="0912a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460a2201">覺悟了徹底人。獲無功用智。與有爲功行不同也。昔
<lb ed="X" n="0460a23"/><lb ed="R114" n="0912a15"/>梁武帝問達磨。朕自卽位以來。造寺寫經度僧無數。
<lb ed="X" n="0460a24"/><lb ed="R114" n="0912a16"/>有何功德。磨云。此是人天小果有漏之因。非大功德。
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0460b" n="0460b"/>
<lb ed="X" n="0460b01"/><lb ed="R114" n="0912a17"/>帝曰如何是大功德。磨云。淨智玅圓體自空寂。如是
<lb ed="X" n="0460b02"/><lb ed="R114" n="0912a18"/>功德不以世求。武帝滯於有爲之功也。所以道住相
<lb ed="X" n="0460b03"/><lb ed="R114" n="0912b01"/>布施生天福。猶如仰箭射虗空。到勢力盡時箭還墜
<lb ed="X" n="0460b04"/><lb ed="R114" n="0912b02"/>落。故云招得來生不如意。寒山云。我見轉輪王。千子
<lb ed="X" n="0460b05"/><lb ed="R114" n="0912b03"/>常圍繞。十善化四天。莊嚴多七寶。七寶鎭隨身。莊嚴
<lb ed="X" n="0460b06"/><lb ed="R114" n="0912b04"/>甚玅好。一朝福報盡。猶如棲蘆鳥。還作牛領蟲。六趣
<lb ed="X" n="0460b07"/><lb ed="R114" n="0912b05"/>受業道。況復諸凡夫。無常豈可保。爭似無爲實相門。
<lb ed="X" n="0460b08"/><lb ed="R114" n="0912b06"/>一超直入如來地。無爲實相者卽涅拌玅心實相無
<lb ed="X" n="0460b09"/><lb ed="R114" n="0912b07"/>相法門也。如來地者卽前後際斷一眞法界也。於此
<lb ed="X" n="0460b10"/><lb ed="R114" n="0912b08"/>頷旨。如王子登極。白衣拜相。故云直入如來地。</p>
<lb ed="X" n="0460b11"/><lb ed="R114" n="0912b09"/><p xml:id="pX65p0460b1101">覺卽了。不施功。物我俱忘心境空。菡萏枝枝撑
<lb ed="X" n="0460b12"/><lb ed="R114" n="0912b10"/>素月。栴檀葉葉扇香風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460b13"/><lb ed="R114" n="0912b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460b1301">但得本<note place="inline">車不橫行</note>。不愁末<note place="inline">理無曲斷</note>。如淨瑠璃含
<lb ed="X" n="0460b14"/><lb ed="R114" n="0912b12"/>寶月<note place="inline">眼觀東南意在西北</note>。旣能解此如意珠<note place="inline">相逢
<lb ed="X" n="0460b15"/><lb ed="R114" n="0912b13"/>不拈出。擧意便知有</note>。自利利他終不竭<note place="inline">是我家裏
<lb ed="X" n="0460b16"/><lb ed="R114" n="0912b14"/>人。方說家裏話</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460b17"/><lb ed="R114" n="0912b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460b1701">根本旣明。枝葉自茂。本者卽本有靈覺之性也。末者
<lb ed="X" n="0460b18"/><lb ed="R114" n="0912b16"/>卽百千三昧神通玅用也。淨瑠璃者喩內外瑩徹也。
<lb ed="X" n="0460b19"/><lb ed="R114" n="0912b17"/>寶月者喩玅性圓明也。譬如虗空具含衆象。於諸境
<lb ed="X" n="0460b20"/><lb ed="R114" n="0912b18"/>界無所分別。故云旣能解此如意珠。自利利他終不
<lb ed="X" n="0460b21"/><lb ed="R114" n="0913a01"/>竭。不求殊勝而殊勝自至。自覺覺他玅用無窮也。</p>
<lb ed="X" n="0460b22"/><lb ed="R114" n="0913a02"/><p xml:id="pX65p0460b2201">但得本。不愁末。玅用縱橫活鱍鱍。信手拓開不
<lb ed="X" n="0460b23"/><lb ed="R114" n="0913a03"/>二門。大千沙界如許闊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460b24"/><lb ed="R114" n="0913a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460b2401">江月照<note place="inline">井底蝦蟆跳</note>。松風吹<note place="inline">鵓鳩樹上啼</note>。永夜淸
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0460c" n="0460c"/>
<lb ed="X" n="0460c01"/><lb ed="R114" n="0913a05"/>宵何所爲<note place="inline">作賊人心虗</note>。佛性戒珠心地印<note place="inline">不勞懸
<lb ed="X" n="0460c02"/><lb ed="R114" n="0913a06"/>古鏡</note>。霧露雲霞體上衣<note place="inline">天曉自分明</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460c03"/><lb ed="R114" n="0913a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460c0301">此是文殊普賢大人境界。非思量分別之所能及。古
<lb ed="X" n="0460c04"/><lb ed="R114" n="0913a08"/>云。成三十年只作境會。永夜淸宵何所爲。早是畫蛇
<lb ed="X" n="0460c05"/><lb ed="R114" n="0913a09"/>添足。以覺自心名佛性。表裏瑩徹曰戒珠。能生諸法
<lb ed="X" n="0460c06"/><lb ed="R114" n="0913a10"/>云心地。號令羣品故名印。雖有多名。理卽一也。天地
<lb ed="X" n="0460c07"/><lb ed="R114" n="0913a11"/>與我同根。萬物與我同體。故云霧露雲霞體上衣。</p>
<lb ed="X" n="0460c08"/><lb ed="R114" n="0913a12"/><p xml:id="pX65p0460c0801">江月照。松風吹。更於何處覓文殊。十世古今如
<lb ed="X" n="0460c09"/><lb ed="R114" n="0913a13"/>電拂。三千刹海一籧廬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460c10"/><lb ed="R114" n="0913a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460c1001">降龍鉢<note place="inline">黑似漆</note>。解虎錫<note place="inline">明如日</note>。兩鈷金環鳴歷歷
<lb ed="X" n="0460c11"/><lb ed="R114" n="0913a15"/><note place="inline">上下四維無等匹</note>。不是標形虗事持。如來寶杖親
<lb ed="X" n="0460c12"/><lb ed="R114" n="0913a16"/>踪跡<note place="inline">達磨十萬里西來。卻對梁王道不識</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460c13"/><lb ed="R114" n="0913a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460c1301">鉢盂應供。錫杖降魔。此二者是僧家隨身道具也。所
<lb ed="X" n="0460c14"/><lb ed="R114" n="0913a18"/>謂降龍鉢解虎錫。各隨緣起而得其名。昔世尊降火
<lb ed="X" n="0460c15"/><lb ed="R114" n="0913b01"/>龍於鉢中。高僧解二虎於錫下。文繁茲不具述。兩股
<lb ed="X" n="0460c16"/><lb ed="R114" n="0913b02"/>者表眞俗二諦也。六環者表六波羅蜜也。中心者表
<lb ed="X" n="0460c17"/><lb ed="R114" n="0913b03"/>中道也。眞覺往曹谿遶牀三帀振錫一下。葢有所自。
<lb ed="X" n="0460c18"/><lb ed="R114" n="0913b04"/>不是外現威儀虗事持耳。經云。佛吿比丘。汝等應受
<lb ed="X" n="0460c19"/><lb ed="R114" n="0913b05"/>錫杖。所以者何。過去如來。現在諸佛。皆執持故。爲聖
<lb ed="X" n="0460c20"/><lb ed="R114" n="0913b06"/>人之標幟也。故云如來寶杖親踪跡。</p>
<lb ed="X" n="0460c21"/><lb ed="R114" n="0913b07"/><p xml:id="pX65p0460c2101">降龍鉢。解虎錫。覿面當機親托出。三千年話不
<lb ed="X" n="0460c22"/><lb ed="R114" n="0913b08"/>復追。一日還我兩度溼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0460c23"/><lb ed="R114" n="0913b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460c2301">不求眞<note place="inline">湘之南</note>。不斷妄<note place="inline">潭之北</note>。了知二法空無相
<lb ed="X" n="0460c24"/><lb ed="R114" n="0913b10"/><note place="inline">中有黃金充一國</note>。無相無空無不空。卽是如來眞
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0461a" n="0461a"/>
<lb ed="X" n="0461a01"/><lb ed="R114" n="0913b11"/>實相<note place="inline">無影樹下合同船。<name role="" type="person">琉璃殿</name>上無知識</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461a02"/><lb ed="R114" n="0913b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461a0201">眞妄二法本是假名。求斷二見亦是虗妄。爲彼凡夫
<lb ed="X" n="0461a03"/><lb ed="R114" n="0913b13"/>小果斷妄求眞證有爲涅槃。非究竟也。法華經云。但
<lb ed="X" n="0461a04"/><lb ed="R114" n="0913b14"/>離虗妄名爲解脫。其實未得一切解脫。若是圓頓之
<lb ed="X" n="0461a05"/><lb ed="R114" n="0913b15"/>機。了知二法本空。無相無名。永嘉恐後人滯在空無
<lb ed="X" n="0461a06"/><lb ed="R114" n="0913b16"/>相中。復言無相無空無不空。卽是如來眞實相。葢修
<lb ed="X" n="0461a07"/><lb ed="R114" n="0913b17"/>證之功不齊。言思之路盡矣。</p>
<lb ed="X" n="0461a08"/><lb ed="R114" n="0913b18"/><p xml:id="pX65p0461a0801">不求眞。不斷妄。擬欲斷求隔天壤。若人更欲問
<lb ed="X" n="0461a09"/><lb ed="R114" n="0914a01"/>如何。劈脊連聲三十棒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461a10"/><lb ed="R114" n="0914a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461a1001">心鏡明<note place="inline">靈光洞耀</note>。鑒無礙<note place="inline">迥脫根塵</note>。廓然瑩徹周
<lb ed="X" n="0461a11"/><lb ed="R114" n="0914a03"/>沙界<note place="inline">體露眞常不拘文字</note>。萬象森羅影現中<note place="inline">心性
<lb ed="X" n="0461a12"/><lb ed="R114" n="0914a04"/>無染本自圓成</note>。一顆圓光非內外<note place="inline">但離妄緣卽如
<lb ed="X" n="0461a13"/><lb ed="R114" n="0914a05"/>如佛</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461a14"/><lb ed="R114" n="0914a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461a1401">心光洞徹無物不融。寂照河沙了無<g ref="#CB15145">𦊱</g>礙。如鏡當臺
<lb ed="X" n="0461a15"/><lb ed="R114" n="0914a07"/>胡來胡現漢來漢現。光光相羅影影相照。遞相融通
<lb ed="X" n="0461a16"/><lb ed="R114" n="0914a08"/>交相涉入。可謂無邊刹境自佗不隔於毫端。十世古
<lb ed="X" n="0461a17"/><lb ed="R114" n="0914a09"/>今始終不離於當念。四聖六凡森羅萬象皆從吾玅
<lb ed="X" n="0461a18"/><lb ed="R114" n="0914a10"/>明中流出。乃至擲此方於他界。納須彌於芥中。亦此
<lb ed="X" n="0461a19"/><lb ed="R114" n="0914a11"/>心之常分。非假於佗術也。</p>
<lb ed="X" n="0461a20"/><lb ed="R114" n="0914a12"/><p xml:id="pX65p0461a2001">心鏡明。鑒無礙。大中現小。小中現大。法法一如。
<lb ed="X" n="0461a21"/><lb ed="R114" n="0914a13"/>塵塵三昧。拋向面前。漆桶不會。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461a22"/><lb ed="R114" n="0914a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461a2201">豁達空<note place="inline">不可放過</note>。撥因果<note place="inline">放過不可</note>。莽莽蕩蕩招
<lb ed="X" n="0461a23"/><lb ed="R114" n="0914a15"/>殃禍<note place="inline">打殺有甚麼罪過</note>。棄有著空病亦然<note place="inline">打著南
<lb ed="X" n="0461a24"/><lb ed="R114" n="0914a16"/>邊動北邊</note>。還如避溺而投火<note place="inline">看脚下</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0461b" n="0461b"/>
<lb ed="X" n="0461b01"/><lb ed="R114" n="0914a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461b0101">永嘉旣悟正見。愍彼邪學一向著空撥無因果。所以
<lb ed="X" n="0461b02"/><lb ed="R114" n="0914a18"/>道莽莽蕩蕩無禁無制妄招殃禍。譬如懦夫自號帝
<lb ed="X" n="0461b03"/><lb ed="R114" n="0914b01"/>王妄取誅戮。若棄有見而著無見。其病亦然。故云還
<lb ed="X" n="0461b04"/><lb ed="R114" n="0914b02"/>如避溺而投火。</p>
<lb ed="X" n="0461b05"/><lb ed="R114" n="0914b03"/><p xml:id="pX65p0461b0501">豁達空。撥因果。拈來一一生按過。若更忘身與
<lb ed="X" n="0461b06"/><lb ed="R114" n="0914b04"/>死心。這个難醫病轉大。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461b07"/><lb ed="R114" n="0914b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461b0701">捨妄心<note place="inline">海底摸鍼</note>。取眞理<note place="inline">空中索縫</note>。取舍之心成
<lb ed="X" n="0461b08"/><lb ed="R114" n="0914b06"/>巧僞<note place="inline">差之毫釐失之千里</note>。學人不了用修行<note place="inline">病眼
<lb ed="X" n="0461b09"/><lb ed="R114" n="0914b07"/>見空花</note>。深成認賊將爲子<note place="inline">空花結空菓</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461b10"/><lb ed="R114" n="0914b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461b1001">若舍虗妄之心。欲取眞如之理。則取舍之心未忘。遂
<lb ed="X" n="0461b11"/><lb ed="R114" n="0914b09"/>成巧僞不實之行也。緣學人不了此旨。只認箇門頭
<lb ed="X" n="0461b12"/><lb ed="R114" n="0914b10"/>戶底見聞覺知昭昭靈靈爲自己者。深成認賊爲子
<lb ed="X" n="0461b13"/><lb ed="R114" n="0914b11"/>也。古云。學道之人不識眞。只爲從前認識神。無量劫
<lb ed="X" n="0461b14"/><lb ed="R114" n="0914b12"/>來生死本。癡人喚作本來人。</p>
<lb ed="X" n="0461b15"/><lb ed="R114" n="0914b13"/><p xml:id="pX65p0461b1501">舍妄心。取眞理。如棄大海認漚體。只見漚從水
<lb ed="X" n="0461b16"/><lb ed="R114" n="0914b14"/>上生。不知漚滅還歸水。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461b17"/><lb ed="R114" n="0914b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461b1701">損法財<note place="inline">家鬼入來</note>。滅功德<note place="inline">著賊了也</note>。莫不由斯心
<lb ed="X" n="0461b18"/><lb ed="R114" n="0914b16"/>意識<note place="inline">春風滿地成狼藉</note>。是以禪門了却心<note place="inline">了了了
<lb ed="X" n="0461b19"/><lb ed="R114" n="0914b17"/>時無可了</note>。頓入無生知見力<note place="inline">玄玄玄處亦須呵</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461b20"/><lb ed="R114" n="0914b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461b2001">百千法門同歸方寸。河沙玅德總在心源。良由勞生
<lb ed="X" n="0461b21"/><lb ed="R114" n="0915a01"/>自信不及向外馳求。於心意識上強作主宰。故法財
<lb ed="X" n="0461b22"/><lb ed="R114" n="0915a02"/>功德皆損滅也。寒山子云。嗟見世間人。永劫墮迷津。
<lb ed="X" n="0461b23"/><lb ed="R114" n="0915a03"/>不省這箇意。修行徒苦辛。是以禪門了却心。頓入無
<lb ed="X" n="0461b24"/><lb ed="R114" n="0915a04"/>生知見力。所謂還丹九轉點鐵成金。至理一言轉凡
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0461c" n="0461c"/>
<lb ed="X" n="0461c01"/><lb ed="R114" n="0915a05"/>成聖。</p>
<lb ed="X" n="0461c02"/><lb ed="R114" n="0915a06"/><p xml:id="pX65p0461c0201">若將心識度吾宗。恰似西行却作東。捩轉面皮
<lb ed="X" n="0461c03"/><lb ed="R114" n="0915a07"/>親見徹。團團紅日上孤峯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461c04"/><lb ed="R114" n="0915a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461c0401">大丈夫<note place="inline">露</note>。秉慧劒<note place="inline">險</note>。般若鋒兮金剛焰<note place="inline">交</note>。非但空
<lb ed="X" n="0461c05"/><lb ed="R114" n="0915a09"/>摧外道心<note place="inline">破也破也</note>。早曾落却天魔膽<note place="inline">墮也墮也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461c06"/><lb ed="R114" n="0915a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461c0601">世間大丈夫者。以忠孝之心秉剛烈之志。立身於廊
<lb ed="X" n="0461c07"/><lb ed="R114" n="0915a11"/>廟之間。致君於堯舜之上。俾天下蒼生皆樂和平之
<lb ed="X" n="0461c08"/><lb ed="R114" n="0915a12"/>治者是也。出世間大丈夫卽大心衆生也。秉智慧劒
<lb ed="X" n="0461c09"/><lb ed="R114" n="0915a13"/>摧五陰魔<g ref="#CB15210">恢</g>。復威音那畔空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0461c0901" n="0461c0901"/><anchor xml:id="beg0461c0901" n="0461c0901"/>已<anchor xml:id="end0461c0901"/>前一片無陰陽地。
<lb ed="X" n="0461c10"/><lb ed="R114" n="0915a14"/>起鼻祖墜地之頹綱。大濟北潑天之家世者是也。般
<lb ed="X" n="0461c11"/><lb ed="R114" n="0915a15"/>若鋒者空一切諸有也。金剛<g ref="#CB08504">𦦨</g>者勦諸生死魔軍也。
<lb ed="X" n="0461c12"/><lb ed="R114" n="0915a16"/>故云非但空摧外道心。早曾落却天魔膽。諸人還見
<lb ed="X" n="0461c13"/><lb ed="R114" n="0915a17"/>麼。良久云。劒去久矣汝方刻舟。不見五祖演和尙道。</p>
<lb ed="X" n="0461c14"/><lb ed="R114" n="0915a18"/><p xml:id="pX65p0461c1401">趙州露刃劒。寒霜光焰焰。更擬問如何。分身作
<lb ed="X" n="0461c15"/><lb ed="R114" n="0915b01"/>兩段。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461c16"/><lb ed="R114" n="0915b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461c1601">震法雷。擊法鼓。布慈雲兮洒甘露。龍象蹴踏潤無
<lb ed="X" n="0461c17"/><lb ed="R114" n="0915b03"/>邊。三乘五性皆醒悟。雪山肥膩更無雜。純出醍醐
<lb ed="X" n="0461c18"/><lb ed="R114" n="0915b04"/>我常納。一性圓通一切性。一法徧含一切法。一月
<lb ed="X" n="0461c19"/><lb ed="R114" n="0915b05"/>普現一切水。一切水月一月攝。諸佛法身入我性。
<lb ed="X" n="0461c20"/><lb ed="R114" n="0915b06"/>我性同共如來合。一地具足一切地。非色非心非
<lb ed="X" n="0461c21"/><lb ed="R114" n="0915b07"/>行業。彈指圓成八萬門。刹那滅却三祇劫。一切數
<lb ed="X" n="0461c22"/><lb ed="R114" n="0915b08"/>句非數句。與吾靈覺何交涉<note place="inline">上來所供竝皆詣實</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0461c23"/><lb ed="R114" n="0915b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461c2301">諸佛菩薩歷代祖師天下善知識。說法利生之模範
<lb ed="X" n="0461c24"/><lb ed="R114" n="0915b10"/>也。先以法雷而警悟之。次以法鼓而溥集之。然後以
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0462a" n="0462a"/>
<lb ed="X" n="0462a01"/><lb ed="R114" n="0915b11"/>慈雲普覆一雨所潤。三艸二木各得滋長。故云龍象
<lb ed="X" n="0462a02"/><lb ed="R114" n="0915b12"/>蹴踏潤無邊。三乘五性皆醒悟。雪山有艸名曰肥膩。
<lb ed="X" n="0462a03"/><lb ed="R114" n="0915b13"/>更無雜異。白牛食之純出醍醐。雪山喩一眞境界。香
<lb ed="X" n="0462a04"/><lb ed="R114" n="0915b14"/>艸喩圓修正道。白牛喩智照眞理。醍醐喩一乘上味。
<lb ed="X" n="0462a05"/><lb ed="R114" n="0915b15"/>以明上乘菩薩最初發心便成正覺。圓頓之機念念
<lb ed="X" n="0462a06"/><lb ed="R114" n="0915b16"/>相應。故言常納也。只如潙山云。不如隨分納些些。又
<lb ed="X" n="0462a07"/><lb ed="R114" n="0915b17"/>作麼生。一性通時則圓通一切性也。一法徹時則徧
<lb ed="X" n="0462a08"/><lb ed="R114" n="0915b18"/>含一切法也。始知衆生本來成佛。同居<name role="" type="person">常寂光土</name>。俱
<lb ed="X" n="0462a09"/><lb ed="R114" n="0916a01"/>號毗盧遮那。譬如一月普現一切水。一切水月一月
<lb ed="X" n="0462a10"/><lb ed="R114" n="0916a02"/>攝。遞相融通交相涉入。重重無盡無盡重重。此非表
<lb ed="X" n="0462a11"/><lb ed="R114" n="0916a03"/>法。唯證乃知。故云一地具足一切地。非色非心非行
<lb ed="X" n="0462a12"/><lb ed="R114" n="0916a04"/>業。地者自證之地。非解會之所能及也。非色者非窒
<lb ed="X" n="0462a13"/><lb ed="R114" n="0916a05"/>礙之色也。非心者非覺知之心也。非行者非造作之
<lb ed="X" n="0462a14"/><lb ed="R114" n="0916a06"/>行也。非業者非所作之業也。乃上根利智一了一切
<lb ed="X" n="0462a15"/><lb ed="R114" n="0916a07"/>了一明一切明。卽阿難所謂不歷僧祇獲法身。到者
<lb ed="X" n="0462a16"/><lb ed="R114" n="0916a08"/>田地。一切性相百千法門無量玅義。皆是權機非究
<lb ed="X" n="0462a17"/><lb ed="R114" n="0916a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0462a1701" n="0462a1701"/><anchor xml:id="beg0462a1701" n="0462a1701"/>竟<anchor xml:id="end0462a1701"/>法。故云一切數句非數句。與吾靈覺何交涉。</p>
<lb ed="X" n="0462a18"/><lb ed="R114" n="0916a10"/><p xml:id="pX65p0462a1801">震法雷。擊法鼓。海水奔騰須彌舞。一毫頭上定
<lb ed="X" n="0462a19"/><lb ed="R114" n="0916a11"/>乾坤。大千沙界無塵土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0462a20"/><lb ed="R114" n="0916a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0462a2001">不可毀。不可讚<note place="inline">兩頭俱坐斷。一劒倚天寒</note>。體若虗
<lb ed="X" n="0462a21"/><lb ed="R114" n="0916a13"/>空沒涯岸<note place="inline">心不負人面無慚色</note>。不離當處常湛然
<lb ed="X" n="0462a22"/><lb ed="R114" n="0916a14"/><note place="inline">壺中別有天</note>。覓卽知君不可見<note place="inline">劒去久矣汝方刻
<lb ed="X" n="0462a23"/><lb ed="R114" n="0916a15"/>舟</note>。取不得<note place="inline">晝見日</note>。捨不得<note place="inline">夜見星</note>。不可得中只麼
<lb ed="X" n="0462a24"/><lb ed="R114" n="0916a16"/>得<note place="inline">人平不語水平不流。又云切</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0462b" n="0462b"/>
<lb ed="X" n="0462b01"/><lb ed="R114" n="0916a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0462b0101">達道之人心如虗空。大包無外細入無內。非世間毀
<lb ed="X" n="0462b02"/><lb ed="R114" n="0916a18"/>讚語言之能搖動也。不離當處湛然凝寂。擬欲尋覓
<lb ed="X" n="0462b03"/><lb ed="R114" n="0916b01"/>蹉過久矣。古云。有心用處還應錯。無意求時却宛然。
<lb ed="X" n="0462b04"/><lb ed="R114" n="0916b02"/>無依無欲無名無字。取不得捨不得。騰騰任運任運
<lb ed="X" n="0462b05"/><lb ed="R114" n="0916b03"/>騰騰。不可得中只麼得。<anchor xml:id="nkr_note_add_0462b0501" n="0462b0501"/><anchor xml:id="beg0462b0501" n="0462b0501"/>已<anchor xml:id="end0462b0501"/>是八字打開兩手分付了
<lb ed="X" n="0462b06"/><lb ed="R114" n="0916b04"/>也。只爲分明極。飜令所得遲。</p>
<lb ed="X" n="0462b07"/><lb ed="R114" n="0916b05"/><p xml:id="pX65p0462b0701">不可毀。不可讚。五色麒麟步天岸。若於言下錯
<lb ed="X" n="0462b08"/><lb ed="R114" n="0916b06"/>承當。無爲猶被金鎖難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0462b09"/><lb ed="R114" n="0916b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0462b0901">默時說<note place="inline">上是天</note>。說時默<note place="inline">下是地</note>。大施門開無壅塞
<lb ed="X" n="0462b10"/><lb ed="R114" n="0916b08"/><note place="inline">天傾西北地陷東南</note>。有人問我解何宗<note place="inline">日高樹影
<lb ed="X" n="0462b11"/><lb ed="R114" n="0916b09"/>重</note>。報道摩訶般若力<note place="inline">雨落地下溼</note>。或是或非人不
<lb ed="X" n="0462b12"/><lb ed="R114" n="0916b10"/>識<note place="inline">識得不爲冤</note>。逆行順行天莫測<note place="inline">賊是小人智過
<lb ed="X" n="0462b13"/><lb ed="R114" n="0916b11"/>君子</note>。吾早曾經多劫修<note place="inline">不風流處也風流</note>。不是等
<lb ed="X" n="0462b14"/><lb ed="R114" n="0916b12"/>閒相誑惑<note place="inline">要識一貫兩个五佰</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0462b15"/><lb ed="R114" n="0916b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0462b1501">善說者無義路與人尋。善默者無寂滅與人守。南堂
<lb ed="X" n="0462b16"/><lb ed="R114" n="0916b14"/>和尙云。爲宗師者須會無情說法與有情說法無異。
<lb ed="X" n="0462b17"/><lb ed="R114" n="0916b15"/>有情者天人群生也。無情者土木瓦石也。作麼生見
<lb ed="X" n="0462b18"/><lb ed="R114" n="0916b16"/>得無異底道理。於此著得一隻眼。方知塵說刹說熾
<lb ed="X" n="0462b19"/><lb ed="R114" n="0916b17"/>然說無間歇。卽今森羅萬象。情與無情浩浩地宣揚。
<lb ed="X" n="0462b20"/><lb ed="R114" n="0916b18"/>汝還聞麼。經云。十方諸佛出廣長舌相徧覆三千大
<lb ed="X" n="0462b21"/><lb ed="R114" n="0917a01"/>千世界說誠實言。可謂大施門開無壅塞。或有人問
<lb ed="X" n="0462b22"/><lb ed="R114" n="0917a02"/>是何宗旨得恁麼奇特。但向他道摩訶般若力。<note place="inline">咄</note>切
<lb ed="X" n="0462b23"/><lb ed="R114" n="0917a03"/>忌錯擧。或是或非或逆或順。天莫測況於人乎。永嘉
<lb ed="X" n="0462b24"/><lb ed="R114" n="0917a04"/>自云。吾從多劫修習般若。不是等閒欺誑惑亂於人。
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0462c" n="0462c"/>
<lb ed="X" n="0462c01"/><lb ed="R114" n="0917a05"/>潙山云。生生若能不退。佛階決定可期。信不誣矣。</p>
<lb ed="X" n="0462c02"/><lb ed="R114" n="0917a06"/><p xml:id="pX65p0462c0201">默時說。說時默。萬象森羅同一舌。世出世間絕
<lb ed="X" n="0462c03"/><lb ed="R114" n="0917a07"/>異同。塵說刹說熾然說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0462c04"/><lb ed="R114" n="0917a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0462c0401">建法幢<note place="inline">好肉剜瘡</note>。立宗旨<note place="inline">敲骨取髓</note>。明明佛敕曹
<lb ed="X" n="0462c05"/><lb ed="R114" n="0917a09"/>谿是<note place="inline">且道是个什麼</note>。第一迦葉首傳燈<note place="inline"><name role="" type="person">謝三郞</name>不
<lb ed="X" n="0462c06"/><lb ed="R114" n="0917a10"/>識四字罪頭元來是你</note>。二十八代西天記<note place="inline">相隨來
<lb ed="X" n="0462c07"/><lb ed="R114" n="0917a11"/>也。又云遞相鈍置</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0462c08"/><lb ed="R114" n="0917a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0462c0801">原夫靈源湛寂法海淵深。本無名相之殊。安有聖凡
<lb ed="X" n="0462c09"/><lb ed="R114" n="0917a13"/>之異。良由勞生自信不及。隨業漂流曠劫升沈蕩而
<lb ed="X" n="0462c10"/><lb ed="R114" n="0917a14"/>忘返。故我大覺世尊運同體悲作不請友。爲此大事
<lb ed="X" n="0462c11"/><lb ed="R114" n="0917a15"/>因緣出現于世假設種種言說種種權門。令諸衆生
<lb ed="X" n="0462c12"/><lb ed="R114" n="0917a16"/>開示悟入佛之知見。如將蜜果子換彼苦胡蘆也。故
<lb ed="X" n="0462c13"/><lb ed="R114" n="0917a17"/>云建法幢立宗旨。法者本有之法。幢者高顯爲義。如
<lb ed="X" n="0462c14"/><lb ed="R114" n="0917a18"/>標幟也。宗旨者衆多所宗。而悟明心地如星之拱北
<lb ed="X" n="0462c15"/><lb ed="R114" n="0917b01"/>水之朝東也。明明佛敕曹谿是者。衣止不傳。法周沙
<lb ed="X" n="0462c16"/><lb ed="R114" n="0917b02"/>界。第一迦葉首傳燈者。世尊於涅槃會上。因大梵天
<lb ed="X" n="0462c17"/><lb ed="R114" n="0917b03"/>王獻金色波羅華於佛。捨身爲牀座請佛說法。佛拈
<lb ed="X" n="0462c18"/><lb ed="R114" n="0917b04"/>此華普示大衆。百萬人皆罔措。唯迦葉一人領旨。世
<lb ed="X" n="0462c19"/><lb ed="R114" n="0917b05"/>尊云。吾有正法眼藏涅槃玅心實相無相微玅法門。
<lb ed="X" n="0462c20"/><lb ed="R114" n="0917b06"/>付囑於汝。以爲敎外別傳之旨。故云首傳燈也。從此
<lb ed="X" n="0462c21"/><lb ed="R114" n="0917b07"/>祖祖相承心心相印。二十八代西天記。初祖迦葉。二
<lb ed="X" n="0462c22"/><lb ed="R114" n="0917b08"/>祖阿難。三祖<name role="" type="person">商那和修</name>。四祖<name role="" type="person">優波毱多</name>。五祖<name role="" type="person">提多迦</name>。
<lb ed="X" n="0462c23"/><lb ed="R114" n="0917b09"/>六祖<name role="" type="person">彌遮迦</name>。七祖<name role="" type="person">婆須密</name>。八祖佛<g ref="#CB00501">䭾</g>難提。九祖伏<g ref="#CB00501">䭾</g>
<lb ed="X" n="0462c24"/><lb ed="R114" n="0917b10"/>密多。十祖<name role="" type="person">脇尊者</name>。十一祖<name role="" type="person">富那夜奢</name>。十二祖<name role="" type="person">馬鳴</name>大
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0463a" n="0463a"/>
<lb ed="X" n="0463a01"/><lb ed="R114" n="0917b11"/>士。十三祖<name role="" type="person">迦毗摩羅</name>。十四祖龍樹。十五祖迦耶提婆。
<lb ed="X" n="0463a02"/><lb ed="R114" n="0917b12"/>十六祖羅睺羅多。十七祖<name role="" type="person">僧伽難提</name>。十八祖伽耶。十
<lb ed="X" n="0463a03"/><lb ed="R114" n="0917b13"/>九祖<name role="" type="person">鳩摩羅多</name>。二十祖奢耶多。二十一祖<name role="" type="person">婆修盤頭</name>。
<lb ed="X" n="0463a04"/><lb ed="R114" n="0917b14"/>二十二祖<name role="" type="person">摩拏羅</name>。二十三祖鶴勒那。二十四祖師子。
<lb ed="X" n="0463a05"/><lb ed="R114" n="0917b15"/>二十五祖<name role="" type="person">婆舍斯多</name>。二十六祖不如密多。二十七祖
<lb ed="X" n="0463a06"/><lb ed="R114" n="0917b16"/><name role="" type="person">般若多羅</name>。二十八祖菩提達磨。故云二十八代西天
<lb ed="X" n="0463a07"/><lb ed="R114" n="0917b17"/>記者是也。</p>
<lb ed="X" n="0463a08"/><lb ed="R114" n="0917b18"/><p xml:id="pX65p0463a0801">建法幢。立宗旨。東土禍根從此始。毒流四海浪
<lb ed="X" n="0463a09"/><lb ed="R114" n="0918a01"/>滔天。何啻遇大風而止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463a10"/><lb ed="R114" n="0918a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0463a1001">法東流<note place="inline">禍胎生也</note>。入此土<note place="inline">猛虎當路</note>。菩提達磨爲
<lb ed="X" n="0463a11"/><lb ed="R114" n="0918a03"/>初祖<note place="inline">珊瑚枝上走玉兔</note>。六代傳衣天下聞<note place="inline">聞名不
<lb ed="X" n="0463a12"/><lb ed="R114" n="0918a04"/>如見面</note>。後人得道何窮數<note place="inline">甜瓜徹蔕甜。苦瓠連根苦</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463a13"/><lb ed="R114" n="0918a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0463a1301">梵語菩提達磨。此云覺法。西竺爲二十八代祖。此土
<lb ed="X" n="0463a14"/><lb ed="R114" n="0918a06"/>爲初祖。南天竺國香至王第三太子也。遇二十七祖。
<lb ed="X" n="0463a15"/><lb ed="R114" n="0918a07"/>知其密迹發明心要。乃記之曰。未可遠遊且止南天。
<lb ed="X" n="0463a16"/><lb ed="R114" n="0918a08"/>待吾滅後六十七載當往震旦大興佛事。汝往南方
<lb ed="X" n="0463a17"/><lb ed="R114" n="0918a09"/>勿住。彼唯好有爲功業不見佛性。汝縱到彼不可久
<lb ed="X" n="0463a18"/><lb ed="R114" n="0918a10"/>留。聽吾偈曰。路行跨水復逢羊。獨自悽悽暗度江。日
<lb ed="X" n="0463a19"/><lb ed="R114" n="0918a11"/>下可憐雙象馬。二株媆桂久昌昌。師在本國破彼六
<lb ed="X" n="0463a20"/><lb ed="R114" n="0918a12"/>宗邪解。自南天竺泛海經涉三年。時普通八年九月
<lb ed="X" n="0463a21"/><lb ed="R114" n="0918a13"/>二十一日至廣州。<anchor xml:id="nkr_note_add_0463a2101" n="0463a2101"/><anchor xml:id="beg0463a2101" n="0463a2101"/>刺<anchor xml:id="end0463a2101"/>史蕭昂表聞。武帝詔至金陵。帝
<lb ed="X" n="0463a22"/><lb ed="R114" n="0918a14"/>問。朕自卽位以來。造寺寫經度僧無數。有何功德。師
<lb ed="X" n="0463a23"/><lb ed="R114" n="0918a15"/>曰。此但人天小果有漏之因。如影隨形雖有非實。帝
<lb ed="X" n="0463a24"/><lb ed="R114" n="0918a16"/>曰如何是眞功德。師曰。淨智玅圓體自空寂。如是功
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0463b" n="0463b"/>
<lb ed="X" n="0463b01"/><lb ed="R114" n="0918a17"/>德不以世求。帝問如何是聖諦第一義。師曰廓然無
<lb ed="X" n="0463b02"/><lb ed="R114" n="0918a18"/>聖。帝曰對朕者誰。師曰不識。帝不領悟。十月十九日
<lb ed="X" n="0463b03"/><lb ed="R114" n="0918b01"/>潛回江北。十一月二十三日屆于洛陽。當後魏孝明
<lb ed="X" n="0463b04"/><lb ed="R114" n="0918b02"/>帝太和十年也。寓止于嵩山少林。面壁而坐終日默
<lb ed="X" n="0463b05"/><lb ed="R114" n="0918b03"/>然。人莫測之。卽禪宗初祖也。後九年。時有僧神光者。
<lb ed="X" n="0463b06"/><lb ed="R114" n="0918b04"/>曠達之士也。久居伊洛博覧羣書善談玄理。每嘆曰。
<lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R114" n="0918b05"/>孔老之敎禮術風規。莊易之書未盡妙理。近聞達磨
<lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R114" n="0918b06"/>大師住止少林。至人不遙當造玄境。乃往彼。晨夕參
<lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R114" n="0918b07"/>承。師常端坐面壁莫聞誨勵。光自曰。昔人求道敲骨
<lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R114" n="0918b08"/>取髓<anchor xml:id="nkr_note_add_0463b1001" n="0463b1001"/><anchor xml:id="beg0463b1001" n="0463b1001"/>刺<anchor xml:id="end0463b1001"/>血濟飢布髮掩泥投崖飼虎。古尙如此。我又
<lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R114" n="0918b09"/>何人。其年十二月十九日夜天大雨雪。光堅立不動。
<lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R114" n="0918b10"/>達明積雪過膝。師憫而問曰。汝久立雪中當求何事。
<lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R114" n="0918b11"/>光悲淚曰。惟願和尙慈悲。開甘露門廣度羣品。師曰。
<lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R114" n="0918b12"/>諸佛無上玅道。曠劫精勤。難行能行。非忍而忍。豈以
<lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R114" n="0918b13"/>小德小智輕心慢心欲冀眞乘徒勞勤苦。光聞師誨
<lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R114" n="0918b14"/>勵。潛取利刀自斷左臂置于師前。師知是法器乃曰。
<lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R114" n="0918b15"/>諸佛最初求道爲法忘身。汝今斷臂吾前。求亦可在。
<lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R114" n="0918b16"/>遂易名慧可。光曰諸佛法印可得聞乎。師曰諸佛法
<lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R114" n="0918b17"/>印匪從人得。光曰我心未寧乞師安心。師曰將心來
<lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R114" n="0918b18"/>爲汝安。光曰覓心了不可得。師曰我與汝安心竟。從
<lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R114" n="0919a01"/>此悟入。爲二祖也。二祖得之於初祖。皆以衣盂相傳。
<lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R114" n="0919a02"/>磨傳可。可傳璨。璨傳信。信傳忍。忍傳能。乃曹谿六祖
<lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R114" n="0919a03"/>大師也。至此不傳其衣但傳其道。自是以後成佛作
<lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R114" n="0919a04"/>祖者水涌山出。梵刹招提碁分星布。故云後來得道
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0463c" n="0463c"/>
<lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R114" n="0919a05"/>何窮數。</p>
<lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R114" n="0919a06"/><p xml:id="pX65p0463c0201">法東流。入此土。開天門。闢地戶。利人天。成佛祖。
<lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R114" n="0919a07"/>擬思量。何劫悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R114" n="0919a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0463c0401">眞不立<note place="inline">天晴日頭出</note>。妄本空<note place="inline">日高花影重</note>。有無俱
<lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R114" n="0919a09"/>遣不空空<note place="inline">頂門隻眼亞雙瞳</note>。二十空門元不著<note place="inline">虗
<lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R114" n="0919a10"/>空放出遼天鶴</note>。一性如來體自同<note place="inline">閩蜀同風</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R114" n="0919a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0463c0701">玅性圓明離諸名相。本來無有世界。衆生因妄有生。
<lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R114" n="0919a12"/>因生有滅。生滅名妄。滅妄名眞。眞旣不立其妄本空。
<lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R114" n="0919a13"/>有無俱遣不空亦空。昔如來破二十種執有之見。因
<lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R114" n="0919a14"/>成二十空名。今明一性之理不同二十之空。故云元
<lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R114" n="0919a15"/>不著也。一性如來體自同者。迥出外道異見。卽與般
<lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R114" n="0919a16"/>若玅心冥合。故云體自同。</p>
<lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R114" n="0919a17"/><p xml:id="pX65p0463c1301">眞不立。妄本空。一句全提不露鋒。西磵水流東
<lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R114" n="0919a18"/>磵水。南山燒火北山紅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R114" n="0919b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0463c1501">心是根<note place="inline">一翳在眼</note>。法是塵<note place="inline">空華亂墜</note>。兩種猶如鏡
<lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R114" n="0919b02"/>上痕<note place="inline">打破鏡來卻許相見</note>。痕垢盡時光始現<note place="inline">一心
<lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R114" n="0919b03"/>不生萬法俱息</note>。心法雙忘性卽眞<note place="inline">此去漢陽不遠</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R114" n="0919b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0463c1801">人稟眞如不性假名曰心。從心受法曰塵。緣眞如不
<lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R114" n="0919b05"/>守自性能隨染淨緣。故云心是根法是塵。此兩種猶
<lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R114" n="0919b06"/>如古鏡上之痕垢。籠<g ref="#CB00746">𦋐</g>光明不得發露。故云痕垢盡
<lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R114" n="0919b07"/>時光始現。心法雙忘性卽眞。古德云。一翳在眼空華
<lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R114" n="0919b08"/>徧界。一妄在心河沙生滅。意銷華盡妄滅證眞。故云
<lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R114" n="0919b09"/>性卽眞也。</p>
<lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R114" n="0919b10"/><p xml:id="pX65p0463c2401">心是根。法是塵。八兩元來是半斤。笑把兩頭俱
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0464a" n="0464a"/>
<lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R114" n="0919b11"/>拽脫。蟭螟眼裏跨麒麟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R114" n="0919b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464a0201">嗟末法。惡時世<note place="inline">闊八尺長丈二</note>。衆生福薄難調制
<lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R114" n="0919b13"/><note place="inline">眞不掩僞</note>。去聖遠兮邪見深<note place="inline">海枯終見底。人死不
<lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R114" n="0919b14"/>知心</note>。魔強法弱多冤害<note place="inline">腦后見腮莫與往來</note>。聞說
<lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R114" n="0919b15"/>如來頓敎門<note place="inline">成者自成</note>。恨不滅除如瓦碎<note place="inline">壞者自
<lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R114" n="0919b16"/>壞</note>。作在心<note place="inline">多喜少瞋</note>。殃在身<note place="inline">少喜多瞋</note>。不須冤訴
<lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R114" n="0919b17"/>更尤人<note place="inline">眼底無筋一世貧</note>。欲得不招無間業<note place="inline">識法
<lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R114" n="0919b18"/>者懼</note>。莫謗如來正法輪<note place="inline">無雲生嶺上。有月落波心</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R114" n="0920a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464a0901">者一段意。永嘉嗟歎末法中時節惡薄。純朴旣散囂
<lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R114" n="0920a02"/>浮日盛。薄福衆生不務道德。如狂象奔馳難制伏也。
<lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R114" n="0920a03"/>何況諸大聖人過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0464a1101" n="0464a1101"/><anchor xml:id="beg0464a1101" n="0464a1101"/>已<anchor xml:id="end0464a1101"/>遠。邪見轉深。於正法中返生
<lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R114" n="0920a04"/>冤害。如達磨落齒服毒。二祖被害。聖師尙爾況後人
<lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R114" n="0920a05"/>乎。或有學者各局己解各稟師承。彼此干戈互相攻
<lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R114" n="0920a06"/>擊。得少爲足自不知非。聞說如來圓頓大敎法門。返
<lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R114" n="0920a07"/>以爲非。恨不滅除瓦解冰銷。所以因此妄心。所造無
<lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R114" n="0920a08"/>量無邊黑業如影隨形。故云殃在身。所感無量無邊
<lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R114" n="0920a09"/>苦果皆是自作自受非他人之所致。故云不須冤訴
<lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R114" n="0920a10"/>更尤人。謗法之罪如經具明。欲得不招無間重業。休
<lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R114" n="0920a11"/>謗如來正法輪。正法者十方如來悟此而成無上正
<lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R114" n="0920a12"/>等正覺。六道異類迷此而輪轉三塗。天龍護持。謗而
<lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R114" n="0920a13"/>不信則其罪可知矣。</p>
<lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R114" n="0920a14"/><p xml:id="pX65p0464a2201">嗟末法。惡時世。不信如來第一義。身心碌碌不
<lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R114" n="0920a15"/>知非。苦海茫茫自沈墜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R114" n="0920a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464a2401">栴檀林<note place="inline">擧一不得擧二</note>。無雜樹<note place="inline">放過一著落在第
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0464b" n="0464b"/>
<lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R114" n="0920a17"/>二</note>。<g ref="#CB15106">鬱</g>密森沈師子住<note place="inline">手把夜明符。幾个知天曉</note>。境
<lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R114" n="0920a18"/>靜林閒獨自遊<note place="inline">行人更在靑山外</note>。走獸飛禽皆遠
<lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R114" n="0920b01"/>去<note place="inline">萬里望鄕關</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R114" n="0920b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464b0401">栴檀林喩一眞法界。唯此一事實。無雜樹者。餘二卽
<lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R114" n="0920b03"/>非眞。葢一乘菩薩境界。非二乘小機所能雜也。<g ref="#CB15106">鬱</g>密
<lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R114" n="0920b04"/>森沈師子住。卽法華云。深固幽遠無人能到。到則山
<lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R114" n="0920b05"/>靑水綠不是人間。唯接上根。中下之機卒難悟入。境
<lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R114" n="0920b06"/>靜林閒獨自遊。葢師子遊行不求伴侶。等閒哮吼一
<lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R114" n="0920b07"/>聲。直得百獸腦裂。故云走獸飛禽皆遠去。卽法華退
<lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R114" n="0920b08"/>席者是也。</p>
<lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R114" n="0920b09"/><p xml:id="pX65p0464b1101">栴檀林。無雜樹。大用現前只者是。鳥窠拈起布
<lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R114" n="0920b10"/>毛吹。會通當下便悟去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R114" n="0920b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464b1301">師子兒<note place="inline">出窟了也</note>。衆隨後<note place="inline">捕影追踪</note>。三歲便能大
<lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R114" n="0920b12"/>哮吼<note place="inline">不許夜行投明須到</note>。若是野干逐法王<note place="inline">字經
<lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R114" n="0920b13"/>三寫</note>。百年妖怪虗開口<note place="inline">烏焉成馬</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R114" n="0920b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464b1601">所言師子兒者。喩菩薩初發心時便成正覺。超過聲
<lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R114" n="0920b15"/>聞緣覺諸小乘衆。故云衆隨後也。三歲表見性之人
<lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R114" n="0920b16"/>圓修三法。卽空假中也。空者泯一切法。假者立一切
<lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R114" n="0920b17"/>法。中者統一切法。空不定空。空處當體卽中卽假。假
<lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R114" n="0920b18"/>不定假。假處當體卽空卽中。中不定中。中處當體卽
<lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R114" n="0921a01"/>空卽假。此之三法不縱不橫不竝不別。一處常三三
<lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R114" n="0921a02"/>處常一。所以云。三諦三觀三非三。三一一三無所寄。
<lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R114" n="0921a03"/>諦觀名別體復同。是故能所二非二。悟入之士圓修
<lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R114" n="0921a04"/>三法。所說法門皆中道實義。故云三歲便能大哮吼。
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0464c" n="0464c"/>
<lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R114" n="0921a05"/>二乘凡夫諸權位人不能明見佛性。所說未實。開口
<lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R114" n="0921a06"/>終無所益也。故云若是野干逐法王。百年妖怪虗開
<lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R114" n="0921a07"/>口。</p>
<lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R114" n="0921a08"/><p xml:id="pX65p0464c0401">師子兒。衆隨後。一句當機絕朕兆。有時拈出示
<lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R114" n="0921a09"/>時人。眨得眼來先蹉了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R114" n="0921a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464c0601">圓頓敎<note place="inline">相逢不拈出。擧意便知有</note>。勿人情<note place="inline">眼生三
<lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R114" n="0921a11"/>角頭峭五岳</note>。有疑不決直須爭<note place="inline">返蟻難尋穴。歸禽
<lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R114" n="0921a12"/>易見窠</note>。不是山僧逞人我<note place="inline">我喚作火。汝不得喚作
<lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R114" n="0921a13"/>火</note>。修行恐落斷常坑<note place="inline">海上陣雲橫</note>。非不非<note place="inline">古之今
<lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R114" n="0921a14"/>之</note>。是不是<note place="inline">今之古之</note>。差之毫釐失千里<note place="inline">猛虎入閙
<lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R114" n="0921a15"/>市</note>。是則龍女頓成佛<note place="inline">無雲生嶺上</note>。非則善星生陷
<lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R114" n="0921a16"/>墜<note place="inline">有月落波心</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R114" n="0921a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464c1301">圓頓者非漸次也。敎者載道之器也。勿人情者爲生
<lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R114" n="0921a18"/>死事大因緣。非世間常情之比。須是洞悟諸佛心宗。
<lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R114" n="0921b01"/>透徹衲僧巴鼻。兩眼相對針芥相投。方有少分相應。
<lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R114" n="0921b02"/>若有纖疑未盡。直須決問。昔無盡居士始參東林照
<lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R114" n="0921b03"/>覺總禪師。得平實之旨。自謂百了千當。及見兜率悅
<lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R114" n="0921b04"/>問。侍郞於心不欺。吾宗門有一千七百則機緣。還有
<lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R114" n="0921b05"/>疑不。無盡云。其餘無疑。德山托鉢因緣而<anchor xml:id="nkr_note_add_0464c1901" n="0464c1901"/><anchor xml:id="beg0464c1901" n="0464c1901"/>已<anchor xml:id="end0464c1901"/>。悅云於
<lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R114" n="0921b06"/>此有疑。其他安得無疑。只如德山末後句是有是無。
<lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R114" n="0921b07"/>無盡云有。悅大笑歸方丈。無盡一夜疑著。至五更起
<lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R114" n="0921b08"/>來踏飜脚凳忽然大悟。天曉呈偈云。鼓寂鐘沈托鉢
<lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R114" n="0921b09"/>回。岩頭一拶語如雷。果然只得三年活。莫是遭他授
<lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R114" n="0921b10"/>記來。悅方許可。自此如倚天長劒誰敢當鋒。永嘉自
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0465a" n="0465a"/>
<lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R114" n="0921b11"/>謂不是山僧逞馳人我之心。切恐後人錯用身心。墮
<lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R114" n="0921b12"/>落斷常二見。能陷人故名曰坑。非不非是不是。乃明
<lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R114" n="0921b13"/>是非之相分明。不可錯亂也。非豈不是非乃眞非也。
<lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R114" n="0921b14"/>是豈不是是乃眞是也。不可瞞盰佛性儱侗眞如。故
<lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R114" n="0921b15"/>云差之毫釐失千里。是則龍女頓成佛。非則善星生
<lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R114" n="0921b16"/>陷墜。重明是非之相也。昔日靈山會上有一龍女獻
<lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R114" n="0921b17"/>佛寶珠。世尊受之而爲說法。悟無生忍卽往南方無
<lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R114" n="0921b18"/>垢世界坐寶蓮華成等正覺。號華鮮如來。又有比丘
<lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R114" n="0922a01"/>名曰善星。念得十八香象駝經。不解佛意。生身溺陷
<lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R114" n="0922a02"/>地獄。謂不明佛性返成謗墮。故引以警後人也。</p>
<lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R114" n="0922a03"/><p xml:id="pX65p0465a1101">圓頓敎。勿人情。飜身踏倒涅槃城。威音那畔至
<lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R114" n="0922a04"/>今日。一段風光畫不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R114" n="0922a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0465a1301">吾早年來積學問<note place="inline">貧人思舊債</note>。亦曾討疏尋經論
<lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R114" n="0922a06"/><note place="inline">不是苦心人不知</note>。分別名相不知休<note place="inline">愁人莫向愁
<lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R114" n="0922a07"/>人說</note>。入海算沙徒自困<note place="inline">說向愁人轉見愁</note>。却被如
<lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R114" n="0922a08"/>來苦呵責<note place="inline">一狀領過</note>。數他珍寶有何益<note place="inline">死欵難翻</note>。
<lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R114" n="0922a09"/>從來蹭蹬覺虗行<note place="inline">脚下點地</note>。多年枉作風塵客<note place="inline">要
<lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R114" n="0922a10"/>知山下路。但問去來人</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R114" n="0922a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0465a1901">此永嘉自叙少年歷諸講肆聽習天台敎觀。深明經
<lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R114" n="0922a12"/>論精嚴律部。然後參尋知識決擇生死。非宿有乘種
<lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R114" n="0922a13"/>安能如是。復云。分別五敎名相不知休歇。譬如入海
<lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R114" n="0922a14"/>算沙徒自疲困。因思佛呵阿難。汝雖歷劫熏持諸佛
<lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R114" n="0922a15"/>如來祕密玅嚴。不如一日修無漏業。如人數他寶。自
<lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R114" n="0922a16"/>無半錢分。從來蹭蹬覺虗行者。從無量劫來奔馳生
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0465b" n="0465b"/>
<lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R114" n="0922a17"/>死險道。徒自虗行於涅槃路上未曾踏實。譬如飄蓬
<lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R114" n="0922a18"/>爲客。家鄕轉遠。故云枉作風塵客。</p>
<lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R114" n="0922b01"/><p xml:id="pX65p0465b0301">樹頭樹底覓殘紅。一片西飛一片東。自是桃花
<lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R114" n="0922b02"/>貪結子。錯敎人恨五更風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R114" n="0922b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0465b0501">種性邪<note place="inline">病眼見空華</note>。錯知解<note place="inline">空華結空菓</note>。不達如
<lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R114" n="0922b04"/>來圓頓制<note place="inline">常憶江南三月裏。鷓鴣啼處百花香</note>。二
<lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R114" n="0922b05"/>乘精進勿道心<note place="inline">人貧智短</note>。外道聰明無智慧<note place="inline">馬瘦
<lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R114" n="0922b06"/>毛長</note>。亦愚癡。亦小駭<note place="inline">同坑無異土</note>。空拳指上生實
<lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R114" n="0922b07"/>解<note place="inline">好掘虗空一窖埋</note>。執指爲月枉施功<note place="inline">捕影追風</note>。
<lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R114" n="0922b08"/>根境法中虗揑怪<note place="inline">自買自賣</note>。不見一法卽如來<note place="inline">蚌
<lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R114" n="0922b09"/>含明月玉兔懷胎</note>。方得名爲觀自在<note place="inline">兩彩一賽</note>。了
<lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R114" n="0922b10"/>卽業障本來空<note place="inline">了</note>。未了應須還宿債<note place="inline">敗</note>。飢逢王饍
<lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R114" n="0922b11"/>不能飡。病遇醫王爭得瘥<note place="inline">師子咬人韓盧逐塊</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R114" n="0922b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0465b1401">種性邪。非正因。爲道之士乃是外道種子。依附邪師
<lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R114" n="0922b13"/>生諸邪見。故云錯知解也。不能了達如來圓頓法門。
<lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R114" n="0922b14"/>於無量劫中受無量生死。皆因邪師而然也。二乘之
<lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R114" n="0922b15"/>人斷三界二十五有塵勞。超出分段生死。如獐獨跳
<lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R114" n="0922b16"/>不顧後群。故云勿道心。西天外道極有聰明。不明佛
<lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R114" n="0922b17"/>性心外求法。名曰外道。故云亦愚癡亦小騃。大人無
<lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R114" n="0922b18"/>智曰愚。小兒無智曰騃。隨語生解自生執著。如空拳
<lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R114" n="0923a01"/>指上生實解也。修多羅敎如標月指。若還見月。了知
<lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R114" n="0923a02"/>所標畢竟非月。學道人不明佛性。於根境識上妄生
<lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R114" n="0923a03"/>知解。故云執指爲月枉施功。根境法中虗揑怪。不見
<lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R114" n="0923a04"/>一法卽如來者。諸法從本來。常自寂滅相。則有無俱
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0465c" n="0465c"/>
<lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R114" n="0923a05"/>遣六根互用。故曰方得名爲觀自在。到者田地。了達
<lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R114" n="0923a06"/>罪性本空無有罣礙。楞嚴經云。一人發眞歸源。十方
<lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R114" n="0923a07"/>虗空悉皆消殞。況罪福之相耶。僧問古德云。了卽業
<lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R114" n="0923a08"/>障本來空。只如獅子尊者與二祖大師是了不了。德
<lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R114" n="0923a09"/>云。不見道本來空。肇法師云。五陰元非有。四大本來
<lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R114" n="0923a10"/>空。將頭臨白刃。一似斬春風。故云本來空也。若不了
<lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R114" n="0923a11"/>悟。執法不忘。因果歷然如影隨形。故云未了應須還
<lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R114" n="0923a12"/>宿債。從上諸聖遞相出興。開方便門示眞實相。良由
<lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R114" n="0923a13"/>衆生自信不及不能悟入。譬如世間飢餓之人。得遇
<lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R114" n="0923a14"/>王者之饍種種美味。卽生怖畏而不敢食。又如久病
<lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R114" n="0923a15"/>不瘥。得遇醫王反生疑惑。不服玅藥甘受病苦。故云
<lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R114" n="0923a16"/>爭得瘥也。</p>
<lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R114" n="0923a17"/><p xml:id="pX65p0465c1301">種性邪。錯知解。向外馳求還自昧。回光返照便
<lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R114" n="0923a18"/>歸來。廓徹靈根無向背。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R114" n="0923b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0465c1501">在欲行禪知見力<note place="inline">三九二十七</note>。火裏生蓮終不壞
<lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R114" n="0923b02"/><note place="inline">他家自有通人愛</note>。勇施犯重悟無生。早時成佛于
<lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R114" n="0923b03"/>今在<note place="inline">溪邊楊柳影。不礙釣舟行</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R114" n="0923b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0465c1801">若是宿熏乘種。佩大願輪。須處五欲八風之中。不被
<lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R114" n="0923b05"/>五欲八風所轉。挺然特立如火中蓮華終不壞也。如
<lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R114" n="0923b06"/>裴相問楊無爲東坡山谷無盡子韶諸公是也。僧問
<lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R114" n="0923b07"/>古德。欲界無禪。大德云何言有禪定。德云。闍梨只知
<lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R114" n="0923b08"/>欲界無禪。不知禪界無欲。到者田地。治生產業皆與
<lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R114" n="0923b09"/>實相不相違背。故云知見力也。過去久遠有一比丘
<lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R114" n="0923b10"/>名勇施。忽於如來禁戒有所缺犯。旣犯四重根本之
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0466a" n="0466a"/>
<lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R114" n="0923b11"/>罪。欲自淸淨。卽將三衣挂在錫上高聲唱言。我犯重
<lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R114" n="0923b12"/>罪誰爲我懺。如是唱言至一精舍。遇一尊者名曰鼻
<lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R114" n="0923b13"/>鞠多羅云。推罪性了不可得。勇施比丘豁然大悟。卽
<lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R114" n="0923b14"/>往南方世界成等正覺。號曰寶月如來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a0401" n="0466a0401"/><anchor xml:id="beg0466a0401" n="0466a0401"/>已<anchor xml:id="end0466a0401"/>至于今。故
<lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R114" n="0923b15"/>曰勇施犯重悟無生。早時成佛于今在。</p>
<lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R114" n="0923b16"/><p xml:id="pX65p0466a0601">在欲行禪知見力。白日靑天轟霹靂。摩訶般若
<lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R114" n="0923b17"/>波羅密。甚深般若波羅密。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R114" n="0923b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466a0801">師子吼<note place="inline">雪嶺泥牛走</note>。無畏說<note place="inline">虗空咬著舌</note>。深嗟懞
<lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R114" n="0924a01"/>懂頑皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a0901" n="0466a0901"/><anchor xml:id="beg0466a0901" n="0466a0901"/>靼<anchor xml:id="end0466a0901"/><note place="inline">聾人爭得聞</note>。祇知犯重障菩提<note place="inline">貪觀天
<lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R114" n="0924a02"/>上月</note>。不見如來開祕訣<note place="inline">失卻手中橈</note>。有二比丘犯
<lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R114" n="0924a03"/>婬殺<note place="inline">黑牛臥死水</note>。波離螢光增罪結<note place="inline">癩馬繫枯<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a1101" n="0466a1101"/><anchor xml:id="beg0466a1101" n="0466a1101"/>樁<anchor xml:id="end0466a1101"/></note>。
<lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R114" n="0924a04"/>維摩大士頓除疑。猶如赫日消霜雪<note place="inline">八十翁翁入
<lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R114" n="0924a05"/>場屋。眞誠不是小兒戲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R114" n="0924a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466a1401">諸佛菩薩演說大乘自在無畏。猶如師子吼時無所
<lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R114" n="0924a07"/>畏也。深嗟極嘆之詞。懞懂非聰慧也。頑皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a1501" n="0466a1501"/><anchor xml:id="beg0466a1501" n="0466a1501"/>靼<anchor xml:id="end0466a1501"/>者卽牛
<lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R114" n="0924a08"/>領粗厚皮也。此喩小乘鈍根聞大不悟。發其嘆也。祇
<lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R114" n="0924a09"/>知犯前四重罪業障。於如來正法眼藏不能了罪性
<lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R114" n="0924a10"/>空也。有二比丘犯婬殺。波離螢光增罪結者。昔有二
<lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R114" n="0924a11"/>比丘山中結庵修行。堅持淨戒無有缺犯。一日一比
<lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R114" n="0924a12"/>丘出。一比丘在庵禪定。忽睡著。有一樵女偷犯淨戒。
<lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R114" n="0924a13"/>乃內心不悅。至同庵僧歸。具說上事。其僧怒。趕逐其
<lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R114" n="0924a14"/>女。女驚怖墮坑而死。比丘轉加煩惱。共往大德優波
<lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R114" n="0924a15"/>離尊者處求乞懺悔。尊者以小乘結罪。時二比丘心
<lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R114" n="0924a16"/>疑不決。轉生煩惑。維摩大士呵優彼離不善觀機。此
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0466b" n="0466b"/>
<lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R114" n="0924a17"/>二比丘久修大乘。何得將大海納于牛跡。故云螢光
<lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R114" n="0924a18"/>增罪結也。大士云。窮罪性了不可得。不在內不在外
<lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R114" n="0924b01"/>不在中間。前際不去後際不來中際不住。三際推求
<lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R114" n="0924b02"/>了不可得。二比丘忽然頓悟獲無生忍。猶如赫日消
<lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R114" n="0924b03"/>霜雪。</p>
<lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R114" n="0924b04"/><p xml:id="pX65p0466b0601">師子吼。無畏說。萬竅怒風飜一舌。狸奴白牯盡
<lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R114" n="0924b05"/>潛踪。露柱燈籠生欣悅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R114" n="0924b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466b0801">不思議。解脫力<note place="inline">一點水墨兩處成龍</note>。玅用恒沙也
<lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R114" n="0924b07"/>無極<note place="inline">寸不如尺</note>。四事供養敢辭勞<note place="inline">有甚畢羅<g ref="#CB05283">䭔</g>子
<lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R114" n="0924b08"/>快下將來</note>。萬兩黃金亦消得<note place="inline">獨掌不浪嗚。兩手鳴
<lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R114" n="0924b09"/>摑摑</note>。粉骨碎身未足酬<note place="inline">沒來由處有來由</note>。一句了
<lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R114" n="0924b10"/>然超百億<note place="inline">帀地淸風有何極</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R114" n="0924b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466b1301">不思議者。不可以心思口議。故經云。假使滿世間皆
<lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R114" n="0924b12"/>如舍利弗。盡思共度量。不能測佛智。葢佛智不可測
<lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R114" n="0924b13"/>度也。須是洞悟自心。與從上諸聖同一見聞同一受
<lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R114" n="0924b14"/>用。世出世間打成一片。呵笑怒罵皆是佛事。故云妙
<lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R114" n="0924b15"/>用恒沙也無極。到者田地。堪受人天供養。故云萬兩
<lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R114" n="0924b16"/>黃金也消得。四事者。一衣服。二臥具。三飮食。四醫藥。
<lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R114" n="0924b17"/>古德云。上座若也實悟去。變大地作黃金。攪長河爲
<lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R114" n="0924b18"/>酥酪。供養上座未爲分外。其或未然。粒米一絲直須
<lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R114" n="0925a01"/>拕犂拽耙還他始得。粉骨碎身未足酬者。如常啼菩
<lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R114" n="0925a02"/>薩敲骨出髓買花供佛求法。釋迦世尊於因地中捨
<lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R114" n="0925a03"/>身求半偈。頓超彌勒十二劫。乃至先輩諸老一言之
<lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R114" n="0925a04"/>下心地開通。一軸之中義天朗耀。故云一句了然超
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0466c" n="0466c"/>
<lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R114" n="0925a05"/>百億。如經具明。文繁不述。</p>
<lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R114" n="0925a06"/><p xml:id="pX65p0466c0201">不思議。解脫力。亘古亘今明如日。達磨十萬里
<lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R114" n="0925a07"/>西來。却對梁王道不識。<note place="inline">咄</note>切忌鑽龜打瓦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R114" n="0925a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466c0401">法中王<note place="inline">頭頂天</note>。最高勝<note place="inline">脚踏地</note>。恒沙如來同共證
<lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R114" n="0925a09"/><note place="inline">千聞不如一見。又云也是無風起浪</note>。我今解此如
<lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R114" n="0925a10"/>意珠。信受之者皆相應<note place="inline">虗空包不住。大地載不起</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R114" n="0925a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466c0701">王中法王位過百王之上。高超三界。獨步大方。故云
<lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R114" n="0925a12"/>最高勝也。恒河沙數過現未來一切諸佛皆證此法。
<lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R114" n="0925a13"/>始覺合本覺。自覺覺他。故云同共證也。我今解悟此
<lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R114" n="0925a14"/>法。如如意珠出生無窮。四祖謂牛頭融禪師云。百千
<lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R114" n="0925a15"/>法門同歸方寸。河沙功德總在心源。一切戒門定門
<lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R114" n="0925a16"/>慧門行門悉皆具足。神通玅用竝在汝心。煩惱業障
<lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R114" n="0925a17"/>本來空寂。無三界可出。無菩提可求。人與非人性相
<lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R114" n="0925a18"/>平等。大道虗曠絕思絕慮。如是之法汝今<anchor xml:id="nkr_note_add_0466c1401" n="0466c1401"/><anchor xml:id="beg0466c1401" n="0466c1401"/>已<anchor xml:id="end0466c1401"/>得。更無
<lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R114" n="0925b01"/>欠少。與佛無殊。但信自心自在。莫作觀行亦莫停心。
<lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R114" n="0925b02"/>蕩蕩無礙任意縱橫。不作諸善不造諸惡。行住坐臥
<lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R114" n="0925b03"/>觸目遇緣皆是佛之玅用。故云信受之者皆相應。</p>
<lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R114" n="0925b04"/><p xml:id="pX65p0466c1801">法中王。最高勝。橫按鏌鎁行正令。太平寰宇斬
<lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R114" n="0925b05"/>癡頑。縱遇佛來也乞命。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R114" n="0925b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466c2001">了了見。無一物<note place="inline">日面佛月面佛</note>。亦無人。亦無佛<note place="inline">東
<lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R114" n="0925b07"/>涌西沒南涌北沒</note>。大千沙界海中漚<note place="inline">一箭落雙鵰</note>。
<lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R114" n="0925b08"/>一切聖賢如電拂<note place="inline">蹉過了也</note>。縱使鐵輪頂上旋<note place="inline">胡
<lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R114" n="0925b09"/>孫上樹尾連天</note>。定慧圓明終不失<note place="inline">埀手過膝</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R114" n="0925b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466c2401">眞如界內絕生佛之假名。平等性中無自他之形相。
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0467a" n="0467a"/>
<lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R114" n="0925b11"/>故無人無物無佛也。三千大千沙界在覺性之中。如
<lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R114" n="0925b12"/>水之浮漚亂起亂滅。故云空生大覺中。如海一漚發。
<lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R114" n="0925b13"/>漚滅空本無。況復諸三有。一切聖賢遞相出興。轉眼
<lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R114" n="0925b14"/>過了。如石火電光卒難摸<g ref="#CB01857">𢱢</g>。故云一切聖賢如電拂。
<lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R114" n="0925b15"/>假使鐵輪頂上旋者。昔有一魔王謂諸菩薩言。汝當
<lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R114" n="0925b16"/>退位。汝若不退。我飛熱鐵輪旋汝頂上。碎汝形體猶
<lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R114" n="0925b17"/>微塵。爾時菩薩以定慧圓明不思議力故。不失其位。
<lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R114" n="0925b18"/>時諸魔衆反自退失。此永嘉引喩學道人。縱遇逆順
<lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R114" n="0926a01"/>境界來前。如不聞不見相似。始不被生死陰魔所惑
<lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R114" n="0926a02"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R114" n="0926a03"/><p xml:id="pX65p0467a1101">了了見。無一物。當陽放出遼天鶻。三千刹海絕
<lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R114" n="0926a04"/>遮<g ref="#CB15046">䦨</g>。萬里虗空只一突。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R114" n="0926a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0467a1301">日可冷。月可熱<note place="inline">眼底無筋。皮下有血</note>。衆魔不能壞
<lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R114" n="0926a06"/>眞說<note place="inline">一口無兩舌</note>。象駕崢嶸謾進途<note place="inline">兵隨印轉。將
<lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R114" n="0926a07"/>逐符行</note>。誰見螳蜋能拒轍<note place="inline">掉棒打月</note>。大象不遊於
<lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R114" n="0926a08"/>兔徑<note place="inline">聽取號令</note>。大悟不拘於小節<note place="inline">臨濟德山只得
<lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R114" n="0926a09"/>一橛</note>。莫將管見謗蒼蒼<note place="inline">釣魚船上<name role="" type="person">謝三郞</name></note>。未了吾
<lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R114" n="0926a10"/>今爲君決<note place="inline">千里萬里一條鐵</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R114" n="0926a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0467a1901">日性本熱寧可說冷。月性本冷寧可說熱。十方世界
<lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R114" n="0926a12"/>唯此一事實。餘二卽非眞。吾此一眞之說。雖衆魔不
<lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R114" n="0926a13"/>能壞也。大涅槃經云。佛說四諦不可令異。故永嘉引
<lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R114" n="0926a14"/>此爲證。謂菩薩所弘大乘法門。衆魔不能爲其障礙。
<lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R114" n="0926a15"/>譬如象駕崢嶸而進。豈螳蜋小蟲而可拒其車轍耶。
<lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R114" n="0926a16"/>昔齊莊公出獵。有螳蜋擧足將摶其輪。問其御者曰
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0467b" n="0467b"/>
<lb ed="X" n="0467b01"/><lb ed="R114" n="0926a17"/>此何蟲也。對曰此是螳蜋也。莊公曰。而以至微之力。
<lb ed="X" n="0467b02"/><lb ed="R114" n="0926a18"/>而拒大車。不量其力。今永嘉略引爲證使人易曉。故
<lb ed="X" n="0467b03"/><lb ed="R114" n="0926b01"/>云誰見螳蜋能拒轍也。大象不游於兔徑者。表大乘
<lb ed="X" n="0467b04"/><lb ed="R114" n="0926b02"/>圓頓境界。豈涉人天小乘之蹊徑哉。大悟不拘於小
<lb ed="X" n="0467b05"/><lb ed="R114" n="0926b03"/>節者。見性之人。貴要根本諦當智眼圓明足矣。於世
<lb ed="X" n="0467b06"/><lb ed="R114" n="0926b04"/>疎略。出語無文。此爲小節耳。多見今時兄弟云。不可
<lb ed="X" n="0467b07"/><lb ed="R114" n="0926b05"/>以持犯戒律所拘。此錯說也。三世諸佛歷代祖師乃
<lb ed="X" n="0467b08"/><lb ed="R114" n="0926b06"/>至天下善知識。阿誰以行染度人。故筆此以改其謬
<lb ed="X" n="0467b09"/><lb ed="R114" n="0926b07"/>也。圓頓大敎唯接上根。若小根小器淺識劣智欲窺
<lb ed="X" n="0467b10"/><lb ed="R114" n="0926b08"/>大乘境界。猶握管窺天曰天小者。非天之咎也。故云
<lb ed="X" n="0467b11"/><lb ed="R114" n="0926b09"/>未了吾今爲君決。末後一句始到牢關。大用現前不
<lb ed="X" n="0467b12"/><lb ed="R114" n="0926b10"/>存軏則。揭示空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0467b1201" n="0467b1201"/><anchor xml:id="beg0467b1201" n="0467b1201"/>已<anchor xml:id="end0467b1201"/>前。豈離而今時節。不見道無位
<lb ed="X" n="0467b13"/><lb ed="R114" n="0926b11"/>眞人是什麼乾屎橛。者一句也有照也有用。也有權
<lb ed="X" n="0467b14"/><lb ed="R114" n="0926b12"/>也有實。也有賓也有主。若人撿點得出。許伊親證阿
<lb ed="X" n="0467b15"/><lb ed="R114" n="0926b13"/>字法門。其或未然。三十痛棒自領出去。</p>
<lb ed="X" n="0467b16"/><lb ed="R114" n="0926b14"/><p xml:id="pX65p0467b1601">日可冷。月可熱。諸佛同出廣長舌。世間唯有此
<lb ed="X" n="0467b17"/><lb ed="R114" n="0926b15"/>一眞。天上更無第二月。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0467b18"/><lb ed="R114" n="0926b16"/>
<lb ed="X" n="0467b19"/><lb ed="R114" n="0926b17"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>永嘉眞覺大師證道歌</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0467b20"/>
<lb ed="X" n="0467b21"/>
<lb ed="X" n="0467b22"/>
<lb ed="X" n="0467b23"/>
<lb ed="X" n="0467b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0467c" n="0467c"/>
<lb ed="X" n="0467c01"/>
<lb ed="X" n="0467c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1293-B</cb:mulu><head>No. 1293-B</head>
<lb ed="X" n="0467c03"/>
<lb ed="X" n="0467c04"/><lb ed="R114" n="0927a01"/><p xml:id="pX65p0467c0401">西祖單傳直指之道。初無秋毫許與人領覽。唯在當
<lb ed="X" n="0467c05"/><lb ed="R114" n="0927a02"/>人自證自悟到無證無悟之地。故我眞覺大師徧歷
<lb ed="X" n="0467c06"/><lb ed="R114" n="0927a03"/>敎觀從緣悟入。徑往曹谿印可。到日値祖坐次。師繞
<lb ed="X" n="0467c07"/><lb ed="R114" n="0927a04"/>牀三帀振錫一下卓然而立。祖曰。夫沙門者具三千
<lb ed="X" n="0467c08"/><lb ed="R114" n="0927a05"/>威儀八萬細行。行行無虧。大德從何方而來。生大我
<lb ed="X" n="0467c09"/><lb ed="R114" n="0927a06"/>慢。師曰生死事大無常迅速。祖曰。何不體取無生。了
<lb ed="X" n="0467c10"/><lb ed="R114" n="0927a07"/>取無速乎。師曰。體卽無生。了本無速。祖曰如是如是。
<lb ed="X" n="0467c11"/><lb ed="R114" n="0927a08"/>須臾禮辭。祖曰返太速乎。師曰本非動靜豈有速耶。
<lb ed="X" n="0467c12"/><lb ed="R114" n="0927a09"/>祖曰誰知非動。師曰仁者自生分別。祖曰汝甚得無
<lb ed="X" n="0467c13"/><lb ed="R114" n="0927a10"/>生意也。師曰無生豈有意。祖曰。若無意。誰生分別。師
<lb ed="X" n="0467c14"/><lb ed="R114" n="0927a11"/>曰分別亦非意。祖嘆曰善哉善哉。旣蒙印可。方得名
<lb ed="X" n="0467c15"/><lb ed="R114" n="0927a12"/>爲證也。豈可與小根劣器未得謂得未證謂證者同
<lb ed="X" n="0467c16"/><lb ed="R114" n="0927a13"/>日而語哉。證徹此心曰道。吟詠此道曰歌。流傳沙界
<lb ed="X" n="0467c17"/><lb ed="R114" n="0927a14"/>發明後學。眞如來使行如來行也。永盛昔居學地。獲
<lb ed="X" n="0467c18"/><lb ed="R114" n="0927a15"/>益甚多。所謂雪山肥膩更無雜。純出醍醐我常納。諸
<lb ed="X" n="0467c19"/><lb ed="R114" n="0927a16"/>佛法身入我性。我性同共如來合。與師同一契<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c1901" n="0467c1901"/><anchor xml:id="beg0467c1901" n="0467c1901"/>券<anchor xml:id="end0467c1901"/>也。
<lb ed="X" n="0467c20"/><lb ed="R114" n="0927a17"/>至元二年秋棄饒之玅果寺事。復歸南巢舊隱。越明
<lb ed="X" n="0467c21"/><lb ed="R114" n="0927a18"/>年春來六安齊頭山水晶蘭若。禮先祖直翁圓禪師
<lb ed="X" n="0467c22"/><lb ed="R114" n="0927b01"/>塔。孤峯頂上諸緣不到。可堂然菴主將證道歌俾著
<lb ed="X" n="0467c23"/><lb ed="R114" n="0927b02"/>語註述復爲之頌以施來學。倘於言前領旨。格外明
<lb ed="X" n="0467c24"/><lb ed="R114" n="0927b03"/>宗。則眞覺大師肉猶暖在。其或未然。請看註脚。時至
<pb ed="X" xml:id="X65.1293.0468a" n="0468a"/>
<lb ed="X" n="0468a01"/><lb ed="R114" n="0927b04"/>元三年歲次丁丑佛生日前住饒州西湖玅果禪寺
<lb ed="X" n="0468a02"/><lb ed="R114" n="0927b05"/>嗣祖比丘<note place="inline">永盛</note>述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0468a03"/>
<lb ed="X" n="0468a04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1293-C</cb:mulu><head>No. 1293-C</head>
<lb ed="X" n="0468a05"/>
<lb ed="X" n="0468a06"/><lb ed="R114" n="0927b07"/><p xml:id="pX65p0468a0601"><name role="" type="person">永嘉大師</name>證道若揭日月。惜乎少了一著子。從上大
<lb ed="X" n="0468a07"/><lb ed="R114" n="0927b08"/>機大用行棒行喝。大似夢中說夢。不然。看取竺原老
<lb ed="X" n="0468a08"/><lb ed="R114" n="0927b09"/>人下面註脚。庚辰秋仲住蔣山弟<note place="inline">宁心</note>拜題。</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0456a0701" to="#end0456a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0456a0801" to="#end0456a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0456a0901" to="#end0456a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0456a1301" to="#end0456a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0456a1401" to="#end0456a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0456a2101" to="#end0456a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">券</lem><rdg wit="#wit.orig">劵</rdg></app>
<app from="#beg0456c0201" to="#end0456c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457b1601" to="#end0457b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0457b2001" to="#end0457b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0458a0701" to="#end0458a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0458c1101" to="#end0458c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0458c2201" to="#end0458c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459b2101" to="#end0459b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0459c0901" to="#end0459c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459c2401" to="#end0459c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0461c0901" to="#end0461c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0462a1701" to="#end0462a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">竟</lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app>
<app from="#beg0462b0501" to="#end0462b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0463a2101" to="#end0463a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0463b1001" to="#end0463b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0464a1101" to="#end0464a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0464c1901" to="#end0464c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0466a0401" to="#end0466a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0466a0901" to="#end0466a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app>
<app from="#beg0466a1101" to="#end0466a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">樁<note type="cf1">T47n1998Ap0845b14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">椿</rdg></app>
<app from="#beg0466a1501" to="#end0466a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app>
<app from="#beg0466c1401" to="#end0466c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467b1201" to="#end0467b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467c1901" to="#end0467c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">券</lem><rdg wit="#wit.orig">劵</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0456a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a0701">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0456a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0456a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0456a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0456a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0456a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a2101">券【CB】，劵【卍續】</note>
<note n="0456c0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457b1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0457b1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0457b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0457b2001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0458a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0458a0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0458c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0458c1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0458c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0458c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0459b2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0459c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0459c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0459c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0461c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0461c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0462a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0462a1701">竟【CB】，意【卍續】</note>
<note n="0462b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0462b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0463a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0463a2101">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0463b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0463b1001">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0464a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0464a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0464c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0464c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0466a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0466a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466a0901">靼【CB】，靻【卍續】</note>
<note n="0466a1101" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X65.0466a11.19" target="#nkr_note_add_0466a1101">樁【CB】，椿【卍續】</note>
<note n="0466a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466a1501">靼【CB】，靻【卍續】</note>
<note n="0466c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0467b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0467c1901">券【CB】，劵【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>